NGƯỜI THẦY THUỐC NHÂN LÀNH VÀ TIẾNG GỌI TRÊN TRẠM THU THUẾ
Kính thưa cộng đoàn dân Chúa,
Chúng ta vừa mới bước qua ngưỡng cửa của Mùa Chay thánh qua nghi thức xức tro, lời nhắc nhở về thân phận tro bụi bụi hồng chưa kịp lắng xuống thì trang Tin Mừng hôm nay (Lc 5, 27-32) đã mở ra cho chúng ta một viễn cảnh đầy hy vọng. Mùa Chay thường được hiểu là mùa của sự từ bỏ, ăn chay và sám hối, nhưng sâu xa hơn, đây là Mùa của những cuộc gặp gỡ cứu độ.
Hôm nay, chúng ta dừng chân tại một địa điểm không mấy ai muốn ghé tới: một trạm thu thuế giữa thành phố. Tại đó, có một cuộc gặp gỡ định mệnh giữa Chúa Giêsu và Lêvi. Một bên là Đấng Thánh của Thiên Chúa, một bên là kẻ bị xã hội coi là tội đồ bán nước. Thế nhưng, chính từ nơi nhơ uế ấy, một tiếng gọi đã vang lên, làm thay đổi toàn bộ cuộc đời một con người và để lại cho Giáo hội một bài học vĩ đại về lòng thương xót.
GIẢI THÍCH: KHI THIÊN CHÚA PHÁ ĐỔ NHỮNG NHÃN MÁC
Thưa cộng đoàn, bối cảnh của đoạn Tin Mừng diễn ra tại trạm thu thuế – nơi tập trung của tiền bạc nhưng cũng là biểu tượng của sự gian lận và phản bội dân tộc dưới con mắt người Do Thái. Việc Chúa Giêsu chủ động dừng lại trước mặt Lêvi là một hành động gây sốc cho giới tôn giáo đương thời. Ngài không nhìn Lêvi qua lăng kính định kiến của xã hội, Ngài nhìn thấy dưới lớp áo của một viên thu thuế là một linh hồn đang khao khát được yêu thương.
Chúa bảo ông: “Hãy theo Ta”. Một mệnh lệnh ngắn gọn nhưng chứa đựng sức mạnh tái tạo. Đáp lại tiếng gọi ấy là sự dứt khoát đến kinh ngạc của Lêvi: ông “bỏ mọi sự”, đứng dậy và đi theo Người. Ông không chỉ bỏ công việc hái ra tiền, mà còn bỏ lại cả một lối sống cũ để dọn một bữa tiệc lớn đãi Chúa. Câu nói kết thúc của Chúa Giêsu chính là trái tim của Mùa Chay: “Ta không đến để kêu gọi người công chính, nhưng để kêu gọi người tội lỗi sám hối”. Thiên Chúa tự nhận mình là một Thầy Thuốc, và Ngài chỉ có thể chữa lành cho những ai dám thừa nhận mình đang đau ốm.
LIÊN HỆ PHỤNG VỤ: TỪ ĂN CHAY ĐẾN THỰC THI CÔNG CHÍNH
Sứ điệp về sự hoán cải của Lêvi được soi sáng mạnh mẽ bởi Bài đọc I từ ngôn sứ Isaia (Is 58, 9b-14). Vị ngôn sứ nhắc nhở chúng ta rằng sự chay tịnh thật sự không chỉ nằm ở việc kiêng bớt thức ăn, mà là ở hành động: “Nếu ngươi loại bỏ gông cùm, cử chỉ đe dọa và lời nói ác độc… thì ánh sáng của ngươi sẽ mọc lên trong tối tăm”.
Sự liên kết ở đây thật sâu sắc: Lêvi đã thực sự “loại bỏ gông cùm” của lòng tham tiền bạc để đón nhận “Ánh sáng” là chính Đức Kitô. Mùa Chay của chúng ta sẽ trở nên vô nghĩa nếu chúng ta chỉ ăn chay nằm vạ mà lòng vẫn mang nặng sự xét đoán và ác độc với anh em. Việc Lêvi bỏ trạm thu thuế để mở bàn tiệc đãi khách chính là hình ảnh của một tâm hồn đã được giải thoát khỏi bóng tối để bước vào đời sống đức ái.
SUY NIỆM VÀ ĐÀO SÂU: BA BÀI HỌC CHO HÀNH TRÌNH MÙA CHAY
- Cái nhìn bao dung – Phép rửa cho đôi mắt:
Trong khi những người Biệt phái nhìn Lêvi và “lẩm bẩm” xét đoán, Chúa Giêsu lại nhìn ông bằng ánh mắt mời gọi. Thưa anh chị em, đôi khi chúng ta rất nhanh chóng dán nhãn cho người khác là “tội lỗi”, “hư hỏng” hay “khó ưa”. Mùa Chay mời gọi chúng ta xét mình: Tôi đang nhìn anh chị em mình bằng ánh mắt của ai? Hãy xin Chúa ban cho chúng ta đôi mắt của Ngài để nhìn thấy khả năng nên thánh ngay trong lòng những người mà chúng ta tưởng chừng đã hư mất.
- Sức mạnh của sự từ bỏ – Đứng dậy khỏi những trạm thu thuế tâm hồn:
Lêvi đang ngồi ở nơi của quyền lực và tiền bạc. Tiếng gọi của Chúa mạnh đến mức khiến ông “đứng dậy”. Mỗi chúng ta cũng đang có những “trạm thu thuế” riêng của mình: đó là những đam mê bất chính, những thói quen ích kỷ, hay những sự an toàn giả tạo khiến chúng ta lười biếng thiêng liêng. Mùa Chay không đòi hỏi chúng ta phải làm những việc phi thường, nhưng đòi hỏi chúng ta dám “đứng dậy” để ra khỏi vũng lầy của tội lỗi.
- Bàn tiệc của lòng thương xót – Nơi chữa lành những tâm hồn đau yếu:
Bữa tiệc tại nhà Lêvi là hình ảnh của Bàn tiệc Thánh Thể. Nơi đó, Chúa không ngồi với những vị thánh hoàn hảo, nhưng ngồi với những “bệnh nhân” khao khát ơn cứu độ. Đừng bao giờ mặc cảm vì mình tội lỗi mà xa lánh Chúa. Chính lúc chúng ta nhận mình “đau yếu” nhất, lại là lúc chúng ta cần Thầy Thuốc Giêsu nhất. Hãy chạy đến với bí tích Hòa giải để được Ngài chữa lành và phục hồi sức sống.
SUY TƯ CỦA GIÁO HỘI: KHÔNG CÓ TỘI NHÂN NÀO KHÔNG CÓ TƯƠNG LAI
Đức Thánh Cha Phanxicô luôn nhấn mạnh: “Chúa Giêsu không sợ bị nhơ uế khi ngồi với tội nhân”. Ngài đến để kéo chúng ta ra khỏi vực thẳm. Lòng thương xót không phải là một ý niệm trừu tượng, mà là bàn tay Chúa đang nắm lấy tay chúng ta mỗi ngày.
Thánh Augustinô đã để lại một câu nói bất hủ: “Không có vị thánh nào không có quá khứ, và không có tội nhân nào không có tương lai”. Hội Thánh trong những ngày đầu Mùa Chay này nhắc nhở chúng ta: quá khứ của bạn có thể là một Lêvi thu thuế nhơ uế, nhưng tương lai của bạn có thể là một Matthêu tông đồ thánh thiện. Tất cả tùy thuộc vào việc bạn có dám “đứng dậy” để đi theo tiếng gọi của Ngài hay không.
HƯỚNG SUY TƯ SỐNG HẰNG NGÀY
Để sống lời Chúa hôm nay, con xin gợi ý cộng đoàn hai thực hành nhỏ:
- Nhìn lại “bệnh án” thiêng liêng: Thay vì soi mói lỗi lầm của người khác, hãy dành thời gian liệt kê 3 thói hư tật xấu đang làm tâm hồn mình “đau ốm” và dâng chúng cho Chúa chữa lành trong tòa giải tội.
- Mở lòng bằng sự tử tế: Hãy thực hiện một cử chỉ quan tâm hoặc một lời nói dịu dàng với người mà bạn vẫn thường định kiến hoặc né tránh. Hãy mời họ vào “bàn tiệc” của sự bao dung nơi lòng bạn.
LỜI KẾT
Lạy Chúa Giêsu, Chúa đã không chê trách quá khứ của Lêvi nhưng đã mở ra cho ông một sứ mạng mới. Xin cho mỗi chúng con trong Mùa Chay này cũng biết can đảm từ bỏ những “trạm thu thuế” của lòng tham và sự ích kỷ, để bước đi trong sự tự do của con cái Chúa. Xin giúp chúng con biết nhận mình là bệnh nhân để được Chúa chữa lành, và cũng biết trở thành những cánh tay nối dài mang lòng thương xót Chúa đến cho anh chị em chung quanh. Amen.
——–