THÁNG 01 NĂM 2026
“Người bảo gì, các anh cứ việc làm theo”
RƯỢU CỦA SỰ THẬT VÀ TÌNH BẠN
Các bạn trẻ thân mến,
Với niềm vui lớn lao, cha gửi đến các con sứ điệp này nhân ngày lễ kính Cha và Thầy của chúng ta, Thánh Don Bosco. Cha hằng mong ước tiếp nối truyền thống tốt đẹp này, qua đó vị Bề Trên Cả sẽ ngỏ lời với các bạn trẻ thuộc Phong trào Trẻ Salêdiêng (SYM) trong dịp đặc biệt này. Cha thực hiện điều này dưới ánh sáng của Hoa Thiêng 2026, lấy khởi điểm từ biến cố Tiệc cưới Ca-na. Đức Maria đã quan sát và thấy rằng: “Họ hết rượu rồi”, và sau khi thưa với Chúa Giê-su, Mẹ chỉ nói đơn giản với các gia nhân: “Người bảo gì, các anh cứ việc làm theo”. Cha cũng chia sẻ thông điệp này trong bối cảnh những gì thế giới đang trải qua, và lắng nghe lời mời gọi của Đức Thánh Cha Lêô về việc biến những thách đố trở thành cơ hội để trở nên những chứng nhân cho Tin Mừng hôm nay.
- Lời mời gọi của Đức Maria: Một cử chỉ lắng nghe mang tính ngôn sứ
“Họ hết rượu rồi.” Đây là cách Đức Maria thưa với Chúa Giê-su tại Ca-na, không phải vì Mẹ đã biết sẵn giải pháp, nhưng vì Mẹ cảm nhận được rằng cần có một sự can thiệp khác biệt. Và khi Mẹ bảo các gia nhân: “Người bảo gì, các anh cứ việc làm theo”, đó không phải là một mệnh lệnh vâng lời hành chính máy móc. Đó là lời mời gọi nhận ra sự hiện diện của Đấng có thể biến đổi cuộc khủng hoảng thành điều gì đó mới mẻ, và sẵn lòng làm chính xác những gì Người truyền dạy, ngay cả khi điều đó dường như vô lý.
Trong thời điểm lịch sử mà chúng ta đang sống, với bầu khí nặng nề và bi kịch – nơi chiến tranh dường như là “ngữ pháp” duy nhất khả thi và luật kẻ mạnh đang thống trị các mối quan hệ quốc tế cũng như cá nhân; nơi những mối liên kết nhân loại bị giản lược thành các giao dịch thương mại và logic lợi nhuận – thì chủ đề của Hoa Thiêng 2026 không hề ngây ngô. Ngược lại, đó là một tiếng kêu ngôn sứ mời gọi Phong trào Trẻ Salêdiêng nhận ra rằng: thời điểm chúng ta đang sống – khi chúng ta thấy thiếu vắng “rượu” của sự hòa hợp và sự tôn trọng dành cho những người yếu thế nhất – cũng chính là thời điểm của ân sủng, mời gọi chúng ta đáp lại bằng một sự chứng tá bắt rễ nơi con người Chúa Kitô. Chúng ta muốn dấn thân như những gia nhân biết lắng nghe vì tin tưởng.
- Một lời nói chân thật trước ngôn ngữ mập mờ và sự thật bị đánh mất
Trong bài diễn văn trước Ngoại giao đoàn ngày 09/01/2026, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã chỉ ra một vấn nạn tận căn của thời đại chúng ta: ngôn ngữ – vốn thường là phương tiện ưu tuyển để hiểu biết và gặp gỡ nhau – đang bị sử dụng một cách mập mờ: nó “đang ngày càng trở thành vũ khí để lừa dối hoặc tấn công”.
Trong bối cảnh đó, Đức Thánh Cha nêu ví dụ rằng các từ ngữ đang mất đi giá trị thực: “hòa bình” có thể có nghĩa là sự thống trị bằng sức mạnh quân sự, “tự do” có thể dịch thành sự đồng nhất về ý thức hệ bị áp đặt, “quyền lợi” trở thành sự tự quy và loại trừ lẫn nhau. Điều này làm nổi bật sự chuyển dịch hướng tới một nhân loại bị đánh dấu bởi “sự đoản mạch của nhân quyền”, nơi việc tìm kiếm hàng hóa và quyền lực “giết chết” sự chung sống hòa bình.
Đây chính là “cánh đồng” mà Phong trào Trẻ Salêdiêng được gọi để sống và cư ngụ: khôi phục lại lời nói chân thật, không cố tình mập mờ, để hiểu và diễn tả mọi sự; một lời nói được ghi dấu bởi tình bạn đích thực, được hiện thân trong những hành trình mục vụ hàng ngày và những kinh nghiệm huynh đệ. Chính trong những điều đó, một lời nói rõ ràng, không phản bội sự thật sẽ nảy nở và vang vọng.
III. Lắng nghe chân thành như một sự biến đổi
Lời mời gọi của Đức Maria không phải là sự tuân phục tầm thường. “Người bảo gì, các anh cứ việc làm theo” trước hết giả định một sự lắng nghe sâu sắc. Sự lắng nghe trưởng thành, chú tâm và thấu đáo này đòi hỏi phải nghe được tiếng Chúa Giê-su giữa những ồn ào và những sự thật nửa vời của thế giới. Tiếng của Người là tiếng nói nhìn nhận uy quyền của sự thật, chứ không phải của bạo lực và sự kiêu ngạo.
Trong bối cảnh đương đại, “làm theo những gì Người bảo” nghĩa là học cách nhận ra và dành không gian cho tiếng nói của sự thật, của tình yêu không toan tính và nhân phẩm vô điều kiện. Điều này trái ngược với logic đang thống trị các diễn ngôn công cộng hiện nay, nơi mỗi lời nói đều bị lọc qua cái sàng lợi ích quyền lực.
Phong trào Trẻ Salêdiêng được mời gọi trở thành một cộng đoàn biết lắng nghe để có khả năng biến đổi: lắng nghe Chúa trong Tin Mừng, lắng nghe những câu hỏi sâu thẳm nhất của người trẻ, lắng nghe tiếng kêu của người nghèo và lắng nghe các dấu chỉ thời đại. Nếu các hành trình giáo dục và mục vụ của chúng ta không được nuôi dưỡng bởi Lời Chúa, sẽ có nguy cơ là bất kỳ lời nói thay thế nào cũng không thể kháng cự nổi sự mập mờ đang lan tràn. Chỉ có Lời Chúa mới có sức mạnh của sự thật để bóc trần sự giả dối và hàn gắn “sự đoản mạch” đã khiến tình huynh đệ chân chính rơi vào hư không.
- Ngôn sứ về tình huynh đệ và tình bạn đích thực như một chứng tá ngược dòng
Nói với Giáo triều Rôma (22/12/2025), Đức Thánh Cha Lêô đã trích dẫn lời Thánh Augustinô: “Trong mọi sự của con người, không có gì quý giá đối với một người nếu thiếu một người bạn.” Tuy nhiên, có bao nhiêu tình bạn đích thực giữa người với người vượt ra ngoài sự cám dỗ của các nút “like”, quyền lực, mong muốn nổi trội và việc theo đuổi lợi ích cá nhân?
Đây là lúc tình bạn trở thành một lựa chọn chính trị theo nghĩa cao quý nhất: một lựa chọn nguyên tắc vì lợi ích của cộng đồng (polis). Khi trong một thế giới lỏng lẻo, chúng ta chọn nói rằng “Tôi yêu bạn không phải vì những gì bạn trao cho tôi, mà vì chính con người bạn”, chúng ta đang thực hiện một hành động phản kháng lại nền văn hóa tiêu thụ ngay cả các mối quan hệ nhân loại.
Đức Thánh Cha quan sát thấy rằng điều này trở thành “một dấu chỉ cho thế giới bên ngoài, một thế giới đang bị tổn thương bởi bất hòa, bạo lực và xung đột”. Và ngài thêm một ý tưởng rất có ý nghĩa với người Salêdiêng chúng ta: “Chúng ta không phải là những người làm vườn nhỏ bé chỉ lo chăm sóc khu vườn riêng mình, nhưng là những môn đệ và chứng nhân của Nước Thiên Chúa, được gọi để trở thành men của tình huynh đệ phổ quát trong Chúa Kitô.” Tình bạn trong SYM không phải là cuộc trốn chạy khỏi thế giới, mà là chất men trong thế giới.
- Don Bosco – Thầy dạy của “Nền văn hóa mới” này
Don Bosco không viết các luận thuyết về hòa bình. Ngài không lý thuyết hóa về tình huynh đệ. Ngài đặt mình như một lữ khách đồng hành bên cạnh những người trẻ bị xã hội gạt ra bên lề. Một cách đơn sơ nhưng thấu đáo, ngài nói với họ rằng họ quan trọng, rằng họ được yêu thương. Ngài nói điều đó bằng cách trao cho họ các cơ hội giáo dục, những trải nghiệm thiêng liêng và những tình bạn chân thành để giúp họ lớn lên một cách toàn diện.
Valdocco chính là một “phòng thí nghiệm” của sự đón tiếp, lòng quảng đại và tình bạn đích thực. Đây là nơi SYM đâm rễ sâu, và ngày nay vẫn tiếp tục nỗ lực tái hiện kinh nghiệm Valdocco: một không gian nơi “luật kẻ mạnh” bị giải giới bởi logic của tình yêu ngăn ngừa.
- Ba nẻo đường cụ thể cho Phong trào Trẻ Salêdiêng
Cha mời gọi các con cân nhắc, thảo luận và thực hành ba nẻo đường sau:
- Cuộc cách mạng của tình bạn:
Dấn thân cho một tình yêu tự nguyện, không toan tính lợi ích. Điều này được thể hiện trong đời sống hàng ngày qua việc:
- Từ chối xây dựng những tình bạn có điều kiện (chỉ kết bạn khi người kia có lợi hoặc thú vị).
- Chọn đón tiếp những người bị gạt ra bên lề, những người không tạo ra “giá trị” trên mạng xã hội.
- Can đảm nói sự thật với bạn bè một cách khiêm tốn để giúp nhau lớn lên.
- Sống và thúc đẩy “Xưởng đón tiếp”:
Các môi trường Salêdiêng (nguyện xá, trường học, giáo xứ…) phải là nơi thúc đẩy “ân sủng của sự hiệp nhất” giữa cái nhân linh và cái thiêng liêng. Đó là nơi:
- Bầu khí khác biệt với sự cạnh tranh của thế giới: không thắng “trên” ai đó, nhưng cùng nhau xây dựng.
- Các mối quan hệ không phải là giao dịch: không hỏi “bạn làm được gì cho tôi”, nhưng là “bạn là ai đối với tôi”.
- Chăm sóc những người mong manh như một sự nhìn nhận nhân phẩm vô hạn của họ.
- Từ những lựa chọn nhỏ bé hàng ngày đến lời ngôn sứ công khai:
Đừng xem thường giá trị của những cử chỉ huynh đệ âm thầm. SYM được gọi để:
- Chứng minh rằng hòa bình là có thể qua đối thoại và tha thứ, chứ không phải qua vũ khí.
- Lên tiếng bảo vệ nhân phẩm: người tị nạn, di dân, tù nhân và người già cô đơn.
- Phê bình các phương tiện truyền thông và ngôn ngữ mập mờ, đề xuất những lời nói bám rễ nơi sự thật.
Kết luận: Rượu mới như một niềm hy vọng hiện hữu
Tại Ca-na, khi rượu đã hết, Chúa Giê-su không khôi phục lại quá khứ, nhưng Người biến nước thành rượu mới tốt hơn. Đức Maria không nuối tiếc rượu cũ, Mẹ chỉ nói: “Người bảo gì, các anh cứ việc làm theo.”
Hoa Thiêng 2026 mời gọi Phong trào Trẻ Salêdiêng vào sự tin tưởng triệt để này. Nhiệm vụ của chúng ta không phải là cứu độ – ơn cứu độ chỉ đến từ Chúa – mà nhiệm vụ của chúng ta là ngôn sứ: hiện thân cho một lối sống thay thế mà Nước Thiên Chúa đề nghị. Hãy trở thành “men của tình huynh đệ phổ quát” trong một thế giới nơi sự huynh đệ dường như là bất khả thi.
“Người bảo gì, các anh cứ việc làm theo”: Đây là những lời mạnh mẽ của niềm hy vọng. Don Bosco đã biết điều đó khi nhìn vào hàng ngàn trẻ em bị bỏ rơi và nói: các con quan trọng, các con có thể thay đổi thế giới, các con có thể nên thánh.
Đó là ơn gọi của chúng ta: Mang nước đến cho Người, và Người sẽ biến đổi thành rượu mới.
Luôn hiệp hành với các con trong Chúa Kitô,
Cha Fabio Attard SDB
Bề Trên Cả
- #DonBosco #SYM #Saledieng #HoaThieng2026 #Strenna2026 #RuoMoiCana #TinhHuynhDePhouat