Thánh Giuse: Sự Công Chính Trong Lòng Nhân Hậu và Sự Thinh Lặng
- LỜI CHÚA
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu (Mt 1, 18-24)
“Sứ thần Chúa hiện đến báo mộng cho ông rằng: ‘Này ông Giuse, con cháu Đavít, đừng ngại đón bà Maria vợ ông về, vì người con bà cưu mang là do quyền năng Chúa Thánh Thần. Bà sẽ sinh con trai và ông phải đặt tên cho con trẻ là Giêsu, vì chính Người sẽ cứu dân Người khỏi tội lỗi của họ’.”1
Tóm tắt trọng tâm: Đoạn Tin Mừng thuật lại biến cố Sứ thần truyền tin cho Thánh Giuse, khẳng định nguồn gốc thần linh của Chúa Giêsu và mời gọi Thánh Giuse cộng tác vào kế hoạch cứu độ của Thiên Chúa.
💡 2. GIẢI THÍCH LỜI CHÚA
Đoạn Tin Mừng hôm nay đưa chúng ta vào bối cảnh gia đình tại Nadarét. Maria đã đính hôn với Giuse, nhưng trước khi về chung sống, Maria đã có thai. Theo luật Do Thái bấy giờ, đây là một tình huống cực kỳ nghiêm trọng có thể dẫn đến án ném đá.
- Sự bối rối của Giuse: Ông là người “công chính”, không muốn tố cáo Maria nhưng cũng không thể chấp nhận điều mình không hiểu rõ. Ý định “lìa bỏ cách kín đáo” cho thấy sự nhân hậu và tế nhị của ông.
- Sự can thiệp của Thiên Chúa: Thiên Chúa không để Giuse đơn độc. Qua giấc mộng, Ngài giải thích rằng bào thai ấy là bởi Chúa Thánh Thần.
- Sứ mệnh đặt tên: Việc Giuse đặt tên cho con trẻ là “Giêsu” (nghĩa là Thiên Chúa cứu độ) xác lập quyền làm cha về mặt pháp lý của ông, nối kết Chúa Giêsu vào dòng tộc Đavít để ứng nghiệm lời tiên tri.
🔗 3. LIÊN HỆ VỚI BÀI ĐỌC I (Gr 23, 5-8)
Bài đọc I trích từ ngôn sứ Giêrêmia tiên báo về một “Chồi non công chính” từ gốc Đavít, vị vua sẽ cai trị bằng sự khôn ngoan và công bình.
Sự liên kết giữa hai bài đọc nằm ở lòng trung thành của Thiên Chúa. Ngài đã hứa với tổ phụ Đavít từ hàng ngàn năm trước, và hôm nay, qua sự vâng phục của Thánh Giuse – một “con cháu Đavít” – lời hứa ấy chính thức trở thành hiện thực. Nếu Giêrêmia loan báo về một hy vọng xa xăm, thì Tin Mừng Matthêu công bố rằng hy vọng đó đã chạm đến cửa nhà chúng ta qua một con người cụ thể.
🪞 4. SUY NIỆM VÀ ĐÀO SÂU
Sự công chính của lòng xót thương
Sự công chính của Thánh Giuse không phải là sự cứng nhắc của lề luật, mà là sự công chính thấm đẫm tình yêu. Khi đối diện với một sự việc vượt quá trí hiểu, ông không vội vàng xét đoán hay kết án. Ông chọn cách rút lui để bảo vệ phẩm giá của người khác. Đây là bài học lớn cho chúng ta: Sự công chính thật sự luôn đi đôi với lòng nhân hậu.
Tiếng gọi trong đêm tối của đức tin
Giuse nhận được sứ điệp trong “giấc mộng”. Đêm tối là lúc con người cảm thấy bất an nhất, nhưng cũng là lúc Thiên Chúa dễ lên tiếng nhất nếu tâm hồn ta đủ tĩnh lặng. Giuse đã lắng nghe được tiếng Chúa giữa cơn khủng hoảng của cuộc đời. Ông dạy chúng ta rằng: Ngay cả khi mọi chuyện dường như sụp đổ, Thiên Chúa vẫn có một chương trình tốt đẹp hơn.
Sự vâng phục âm thầm
Tin Mừng không ghi lại một lời nói nào của Thánh Giuse, chỉ ghi lại hành động: “Khi tỉnh giấc, Giuse làm như lời sứ thần Chúa truyền”. Ông không tranh luận, không đòi giải thích thêm. Sự vâng phục của ông là sự vâng phục của hành động. Ông đã hy sinh dự định riêng của mình để làm “bệ đỡ” cho Ngôi Hai Thiên Chúa nhập thể.
⛪ 5. SUY TƯ CỦA GIÁO HỘI
Trong Tông thư Patris Corde (Trái tim của người Cha), Đức Thánh Cha Phanxicô đã viết về Thánh Giuse như một mẫu gương của sự “chấp nhận sáng tạo”. Ngài nhấn mạnh rằng Giuse không chỉ cam chịu số phận, mà ông đã can đảm đón nhận lịch sử như nó vốn có, với tất cả những mâu thuẫn và khó khăn.
Giáo hội mời gọi chúng ta nhìn vào Thánh Giuse để học cách yêu mến Chúa Giêsu và Mẹ Maria. Các Giáo phụ thường ví Giuse như “người lính canh” bảo vệ kho tàng quý giá nhất của Thiên Chúa. Trong những ngày cận kề Giáng Sinh, Giáo hội nhắc nhở chúng ta rằng: Chúa cần những tâm hồn sẵn sàng “thức dậy” và “đón nhận” Ngài vào cuộc đời mình như Giuse đã làm.
🌱 6. HƯỚNG SUY TƯ SỐNG HẰNG NGÀY
Để chuẩn bị tâm hồn đón mừng Chúa Giêsu, chúng ta hãy thực hành hai điểm cụ thể sau:
- Học cách thinh lặng và lắng nghe: Giữa những ồn ào của việc mua sắm, tiệc tùng cuối năm, hãy dành ít nhất 5-10 phút mỗi tối để thinh lặng trước Chúa. Hãy hỏi Chúa: “Chúa muốn con làm gì trong hoàn cảnh hiện tại của con?”.
- Đón nhận tha nhân bằng sự tử tế: Có ai đó xung quanh bạn đang làm bạn thất vọng hoặc khó hiểu không? Thay vì lên án hay loại trừ, hãy thử chọn cách “đón nhận” họ bằng sự cầu nguyện và lòng bao dung, như cách Giuse đã đón nhận Maria.
Lời nguyện kết thúc:
Lạy Thánh Giuse, xin dạy chúng con biết thinh lặng để nghe tiếng Chúa, biết can đảm để thực hiện ý Ngài, và biết yêu thương để bảo vệ sự sống Thiên Chúa trong tâm hồn mình và trong anh chị em. Amen.