Bài đọc I: Dân số 24, 2-7.15-17a (Lời tiên tri của Balaam về Ngôi Sao từ Giacóp)
Tin Mừng: Matthêu 21, 23-27 (Quyền bính của Chúa Giêsu bị nghi ngờ)
1. LỜI CHÚA
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu (Mt 21, 23-27)
Khi Đức Giêsu vào Đền Thờ, đang lúc Người giảng dạy, các thượng tế và kỳ mục trong dân đến gần Người và hỏi: “Ông lấy quyền nào mà làm các điều ấy? Ai đã ban cho ông quyền ấy?”
Đức Giêsu đáp: “Phần tôi, tôi cũng hỏi các ông một điều thôi. Nếu các ông trả lời được cho tôi, thì tôi cũng nói cho các ông biết tôi lấy quyền nào mà làm các điều ấy. Vậy, phép rửa của ông Gioan do đâu mà có? Do Trời hay do người ta?”
Họ bàn tính với nhau: “Nếu ta nói: ‘Do Trời’, thì ông ấy sẽ vặn lại ta: ‘Vậy sao các ông lại không tin ông ấy?’ Còn nếu ta nói: ‘Do người ta’, thì ta sợ dân chúng, vì ai nấy đều coi ông Gioan là một ngôn sứ.”
Họ mới trả lời Đức Giêsu: “Chúng tôi không biết.” Người cũng nói với họ: “Tôi cũng vậy, tôi cũng không nói cho các ông biết tôi lấy quyền nào mà làm các điều ấy.”
Tóm tắt nội dung chính: Đoạn Tin Mừng này ghi lại cuộc đối thoại căng thẳng giữa Chúa Giêsu và giới lãnh đạo tôn giáo Do Thái trong Đền Thờ. Họ chất vấn về quyền bính của Người, nhưng Chúa Giêsu đã khéo léo đặt lại câu hỏi về quyền bính của Gioan Tẩy Giả, khiến họ phải từ chối trả lời vì sợ dân chúng và sợ bị bẫy lời.
2. GIẢI THÍCH LỜI CHÚA
Bối cảnh: Đoạn này xảy ra sau khi Chúa Giêsu đã long trọng vào thành Giêrusalem, xua đuổi những người buôn bán trong Đền Thờ, và làm phép lạ chữa bệnh cho những người đau yếu. Hành động mạnh mẽ và đầy quyền năng này đã thách thức trực tiếp quyền lực và trật tự đang được thiết lập bởi các thượng tế và kỳ mục. Họ muốn dập tắt ảnh hưởng của Chúa Giêsu bằng cách chất vấn nguồn gốc quyền bính của Người.
Ý nghĩa chính yếu:
Câu hỏi “Ông lấy quyền nào mà làm các điều ấy? Ai đã ban cho ông quyền ấy?” không chỉ là một câu hỏi kỹ thuật về thẩm quyền, mà còn là sự từ chối nhìn nhận bất cứ điều gì là của Thiên Chúa nơi Chúa Giêsu. Giới lãnh đạo muốn Chúa Giêsu tự tuyên bố mình là Đấng Mêsia để họ có cớ kết án.
Chúa Giêsu không trả lời trực tiếp mà dùng phương pháp hỏi ngược, đặt họ vào thế khó, liên quan đến quyền bính của Gioan Tẩy Giả. Chúa muốn họ phải tự nhìn nhận: Nếu họ không chấp nhận quyền bính của Gioan (người đã làm chứng về Người), thì làm sao họ có thể nhận ra quyền bính của chính Đấng mà Gioan đã rao giảng? Chúa Giêsu vén mở sự thiếu thiện chí và sự chai cứng trong lòng của họ. Họ không tìm kiếm chân lý mà chỉ tìm cách giữ ghế và tránh né trách nhiệm.
Lời Chúa mời gọi chúng ta phải có một trái tim thành thật khi tiếp nhận Tin Mừng, đừng để sự tính toán và danh lợi che khuất ánh sáng sự thật.
3. LIÊN HỆ VỚI BÀI ĐỌC I
Bài đọc I trích từ sách Dân số (24, 2-7.15-17a) là lời tiên tri của Balaam. Balaam là một thầy bói được vua Mô-áp thuê để nguyền rủa dân Israel. Nhưng thay vì nguyền rủa, ông lại được Thánh Thần thúc đẩy để tuyên sấm những lời chúc phúc và tiên báo về một vị thủ lĩnh sẽ xuất hiện từ Israel:
“Tôi thấy Người, nhưng không phải bây giờ, tôi chiêm ngưỡng Người, nhưng không phải gần đây. Một ngôi sao xuất hiện từ Giacóp, một vương trượng trỗi lên từ Israel.”
Sự liên kết:
* Nguồn Gốc Quyền Bính Thiêng Liêng: Nếu Tin Mừng đặt câu hỏi về nguồn gốc quyền bính của Chúa Giêsu (“do Trời hay do người ta”), thì Bài đọc I trả lời cho câu hỏi đó bằng một Lời tiên tri cổ xưa. “Ngôi sao” và “Vương trượng” là biểu tượng cho một vị vua, một Đấng Cứu Độ với quyền bính tuyệt đối đến từ Thiên Chúa (Đấng xuất hiện từ Giacóp/Israel).
* Mùa Vọng và Niềm Hy Vọng: Trong Mùa Vọng, chúng ta chờ đợi sự xuất hiện của Ngôi Sao đó. Lời tiên tri này chuẩn bị tâm hồn chúng ta để nhận ra Chúa Giêsu chính là Ngôi Sao/Vương Trượng đã được báo trước từ lâu. Quyền bính của Chúa Giêsu không phải là điều mới mẻ hay do Người tự gán, mà đã nằm trong kế hoạch cứu độ vĩnh cửu của Thiên Chúa.
Sợi dây xuyên suốt hôm nay là: Quyền bính của Chúa Giêsu là quyền bính đến từ Thiên Chúa, đã được chứng minh qua các ngôn sứ (như Balaam, Gioan Tẩy Giả) và qua chính hành động của Người. Ai có lòng thiện chí sẽ nhận ra, ai tính toán vụ lợi sẽ khước từ.
4. SUY NIỆM VÀ ĐÀO SÂU
- Mù Quáng do Tự Ái và Quyền Lực
Các thượng tế và kỳ mục không thực sự mù quáng về mặt trí tuệ; họ là những người học thức nhất. Sự mù quáng của họ đến từ sự kiêu căng và quyền lợi riêng. Họ biết Gioan Tẩy Giả được dân chúng coi là ngôn sứ (Mt 21, 26), nghĩa là phép rửa của ông thực sự là do Trời. Nhưng nếu thừa nhận điều đó, họ sẽ phải thừa nhận tiếp rằng Chúa Giêsu, Đấng mà Gioan làm chứng, cũng có quyền phép đến từ Thiên Chúa. Điều này đe dọa vị trí và quyền lực của họ. Sự tính toán đã khiến họ thà nói dối (“Chúng tôi không biết”) còn hơn là chấp nhận Chân lý làm lung lay cái tôi.
* Bài học cho ta: Trong cuộc sống, đôi khi chúng ta cũng “không biết” – không biết lắng nghe Lời Chúa, không biết nhận ra sự thật – vì ta sợ phải thay đổi thói quen, sợ phải từ bỏ một chút danh vọng, lợi ích cá nhân. Lời Chúa mời gọi ta phải chọn Chân lý thay vì chọn sự an toàn giả dối.
- Chân Lý Đòi Hỏi Trách Nhiệm Cá Nhân
Câu trả lời của họ: “Chúng tôi không biết” là một sự trốn tránh trách nhiệm. Chúa Giêsu đặt họ trước hai lựa chọn rõ ràng: “Do Trời” hay “do người ta”. Đây là câu hỏi mà mỗi người chúng ta cũng phải tự trả lời về Chúa Giêsu. Chúa Giêsu không chấp nhận sự trung lập: hoặc bạn tin Người là Thiên Chúa, hoặc bạn khước từ. Những người lãnh đạo này không muốn đối diện với hậu quả của việc chấp nhận.
* Bài học cho ta: Đức tin không thể là một sự mơ hồ, “nửa vời” hay “không biết”. Mùa Vọng là thời gian để làm rõ: Chúa Giêsu là ai đối với tôi? Việc chấp nhận Chúa Giêsu là Thiên Chúa có quyền bính tối cao sẽ đòi hỏi chúng ta phải có những hành động cụ thể, phải thay đổi lối sống, phải làm chứng tá. Chúng ta có sẵn sàng gánh vác trách nhiệm đó không?
- Quyền Bính của Yêu Thương và Phục Vụ
Quyền bính mà Chúa Giêsu sử dụng không phải là quyền lực đàn áp của thế gian, mà là quyền bính của Yêu Thương (thể hiện qua việc chữa lành, tha thứ) và Phục Vụ (thể hiện qua việc thanh tẩy Đền Thờ, giảng dạy). Đây là quyền bính đến từ sự đơn sơ và khiêm nhường (Gioan Tẩy Giả đã sống điều đó). Quyền bính của các thượng tế là quyền bính đến từ chức vụ, luật lệ và sự bảo thủ.
* Bài học cho ta: Khi phục vụ trong Giáo hội hay trong đời sống gia đình/xã hội, chúng ta phải tự hỏi: Ta đang dùng quyền bính nào? Quyền bính mà Chúa trao cho ta (như cha mẹ, người lãnh đạo cộng đoàn, giáo lý viên…) phải là quyền bính được dùng để xây dựng, yêu thương và phục vụ chứ không phải để áp đặt hay làm lớn mình.
5. SUY TƯ CỦA GIÁO HỘI
Giáo huấn của Đức Thánh Cha Phanxicô:
Đức Thánh Cha Phanxicô thường xuyên cảnh báo về sự giả hình và tính giáo sĩ trị (clericalism), là thái độ y hệt những người lãnh đạo tôn giáo trong Tin Mừng hôm nay.
Ngài nói:
“Sự giả hình là ngôn ngữ của những người không chịu thay đổi trái tim. Họ có quyền năng, nhưng họ không có thiện chí để làm theo ý muốn của Thiên Chúa mà họ lại làm theo ý riêng của mình.”
“Chúng ta hãy học cách phân biệt giữa quyền bính được thi hành một cách phục vụ, như Chúa Giêsu đã dạy, và quyền lực được thi hành để đàn áp, để phán xét, để kiểm soát. Quyền bính của Kitô hữu phải là quyền bính được trao ban để xây dựng, để chữa lành, để nâng đỡ, chứ không phải để gieo rắc sự sợ hãi.”
Phân tích ngắn:
Giáo Hội mời gọi chúng ta đừng sống đức tin một cách hời hợt, chỉ dựa vào hình thức bên ngoài (như việc các thượng tế giữ luật lệ Đền Thờ). Ngược lại, việc tiếp nhận Lời Chúa phải là một sự thay đổi nội tâm sâu sắc (được Gioan Tẩy Giả rao giảng) và phải được thể hiện qua tình yêu và sự phục vụ cụ thể. Khi chúng ta sống khiêm tốn, phục vụ anh chị em, đó chính là lúc chúng ta thể hiện quyền bính đích thực mà Chúa Giêsu đã trao ban, một quyền bính đến từ Thiên Chúa.
6. HƯỚNG suy tư sống hằng ngày
- Sống Lòng Thành Thật với Lời Chúa:
* Hôm nay, tôi có dám nhìn nhận những “sự thật” nào trong Lời Chúa mà tôi đang cố tình tránh né hay trì hoãn? (Ví dụ: sự cần thiết của việc tha thứ, sự đòi hỏi của đức bác ái, việc từ bỏ một thói quen xấu…)
* Tôi sẽ dành một khoảnh khắc thinh lặng để nói với Chúa Giêsu: “Lạy Chúa, con tin rằng quyền bính của Chúa là tối cao và con xin vâng theo trọn vẹn. Xin cho con lòng can đảm để nói ‘Do Trời’ với những điều Chúa muốn con làm.”
- Thực Thi Quyền Bính Phục Vụ:
* Trong những vai trò tôi đang đảm nhận (cha mẹ, con cái, giáo viên, người quản lý, thành viên cộng đoàn…), tôi sẽ thực thi quyền bính được giao phó bằng tinh thần phục vụ và khiêm tốn của Chúa Giêsu, thay vì dùng nó để áp đặt, chỉ trích, hay làm lớn mình.
* Tôi sẽ cố gắng nói một lời nâng đỡ, làm một hành động nhỏ bé để xây dựng một người khác thay vì nói những lời phán xét.
Lạy Chúa Giêsu, Ngôi Sao Sáng, xin Ngài chiếu soi vào những góc tối trong lòng con, nơi con còn tính toán, kiêu ngạo, hay thiếu lòng thành thật với Lời Ngài. Xin ban cho con một trái tim đơn sơ, biết mau mắn nhận ra và vâng phục quyền bính yêu thương của Chúa, để con có thể chuẩn bị tâm hồn xứng đáng đón mừng Chúa đến trong Mùa Vọng này. Amen.