- Bài đọc I: Sách Xôphônia 3, 1-2.9-13
- Tin Mừng: Matthêu 21, 28-32 (Dụ ngôn Hai Người Con)
🕊️ 1. LỜI CHÚA
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu (Mt 21, 28-32)
Đức Giêsu nói: “Các ông nghĩ sao: Một người kia có hai con trai. Ông đến nói với người thứ nhất: ‘Này con, hôm nay con hãy ra làm vườn nho.’ Nó đáp: ‘Con không đi đâu,’ nhưng sau đó nó hối hận, nên lại đi. Ông đến nói với người thứ hai cũng vậy. Nó thưa: ‘Thưa vâng, con đi đây,’ nhưng rồi lại không đi. Trong hai người con đó, ai đã làm theo ý cha?” Họ trả lời: “Người thứ nhất.”
Đức Giêsu bảo họ: “Tôi bảo thật các ông: những người thu thuế và gái điếm vào Nước Thiên Chúa trước các ông. Vì ông Gioan đã đến chỉ cho các ông thấy đường công chính, nhưng các ông lại không tin ông ấy; còn những người thu thuế và gái điếm thì lại tin. Phần các ông, sau khi thấy vậy, các ông cũng chẳng chịu hối hận mà tin ông ấy.”
Tóm tắt nội dung chính: Qua dụ ngôn Hai Người Con, Chúa Giêsu so sánh thái độ của giới lãnh đạo tôn giáo (nói vâng nhưng làm không) với những người tội lỗi công khai (nói không nhưng hối cải và làm). Chúa nhấn mạnh rằng, điều cốt yếu là hành động thực thi ý Chúa chứ không phải lời nói hoa mỹ.
💡 2. GIẢI THÍCH LỜI CHÚA
Bối cảnh: Dụ ngôn này được Chúa Giêsu kể ngay sau cuộc đối thoại căng thẳng về quyền bính (Tin Mừng hôm qua). Chúa dùng dụ ngôn để vạch trần sự giả hình và tâm hồn cứng cỏi của các thượng tế và kỳ mục – những người luôn nói “Thưa vâng” với Lề Luật nhưng lại từ chối thực thi ý muốn của Thiên Chúa qua Gioan Tẩy Giả và chính Người.
Ý nghĩa chính yếu:
Hai người con đại diện cho hai nhóm người:
- Người con thứ hai (Nói Vâng, Làm Không): Đại diện cho giới lãnh đạo tôn giáo. Họ bề ngoài giữ luật nghiêm ngặt, tuyên bố vâng phục Thiên Chúa, nhưng khi được mời gọi hoán cải và tin vào Tin Mừng, họ lại từ chối. Họ chỉ có lời nói mà không có hành động.
- Người con thứ nhất (Nói Không, Làm Vâng): Đại diện cho những người tội lỗi công khai. Ban đầu họ xa cách Lề Luật, nhưng khi nghe lời rao giảng, họ hối hận và thực sự hành động theo ý Chúa bằng việc hoán cải.
Chúa Giêsu dạy rằng: Thiên Chúa không cần lời hứa suông, Ngài cần hành động hối cải chân thành. Sự công chính thật sự không nằm ở việc giữ luật hình thức hay lời tuyên bố, mà nằm ở việc quay lưng lại với tội lỗi và bước đi trên đường công chính bằng hành động cụ thể.
🔗 3. LIÊN HỆ VỚI BÀI ĐỌC I
Bài đọc I (Xôphônia 3, 1-2.9-13) là một lời cảnh báo nghiêm khắc về tội lỗi và sự cứng đầu, đồng thời là lời hứa về sự thanh tẩy và hoán cải.
- Ngôn sứ Xôphônia lên án Giêrusalem vì “không chịu nghe tiếng gọi, không chịu đón nhận lời sửa dạy” (câu 2) – phản ánh thái độ của người con thứ hai, nghe lời cha nhưng không nghe theo ý cha.
- Sau đó, Thiên Chúa hứa sẽ thanh tẩy môi miệng các dân tộc (câu 9) và chỉ giữ lại một “dân sót lại khiêm nhường và bé mọn” (câu 12-13), những người sẽ không còn nói dối hay gian ác nữa.
Cả hai bài đọc đều nhấn mạnh: Đức tin phải đi đôi với sự khiêm nhường và hành động hoán cải thật sự. Nhóm “dân sót lại khiêm nhường” được Xôphônia nhắc đến chính là những người tội lỗi công khai (người con thứ nhất) đã nhận ra tội lỗi, hối hận và quay về làm theo ý Chúa. Ngược lại, những người cứng đầu bị khiển trách chính là những người bề ngoài đạo đức nhưng lòng không thay đổi (người con thứ hai).
🪞 4. SUY NIỆM VÀ ĐÀO SÂU
- Giá Trị của Lòng Hối Cải Chân Thành
Người con thứ nhất ban đầu đã nói “không,” nhưng sau đó hối hận và đi làm. Hành động này có giá trị hơn mọi lời hứa. Lòng hối cải là cửa ngõ duy nhất dẫn đến Nước Thiên Chúa. Chúa Giêsu dùng dụ ngôn này để khích lệ những người cảm thấy mình tội lỗi, rằng không bao giờ là quá muộn để quay đầu và làm theo ý Cha. Sự hối cải, dù muộn màng, vẫn được Thiên Chúa chấp nhận.
- Nguy Cơ của Sự Giả Hình Đạo Đức
Sự giả hình là mối nguy lớn nhất trong đời sống đức tin: Đạo đức bên ngoài che giấu sự vô tín bên trong. Giới lãnh đạo đã quen với việc dùng lời nói và hình thức để che đậy sự từ chối hoán cải. Giả hình là việc chấp nhận quyền bính của Chúa trên lý thuyết nhưng loại trừ nó trong thực hành hằng ngày, tương tự như người con thứ hai nói vâng nhưng lại không ra làm vườn nho.
- Ý Chúa Nằm Trong Hành Động
Vườn nho là nơi phải lao động, đổ mồ hôi, đòi hỏi sự hy sinh. Ý muốn của Thiên Chúa không phải là một bài học lý thuyết, mà là một công việc cụ thể phải làm mỗi ngày: phục vụ, yêu thương, tha thứ, hy sinh. Người cha mời gọi chúng ta hôm nay hãy ra làm việc. Mùa Vọng là thời điểm để chúng ta cụ thể hóa lời vâng của mình bằng hành động.
⛪ 5. SUY TƯ CỦA GIÁO HỘI
Suy tư của Giáo Hội qua Giáo huấn của Đức Thánh Cha Phanxicô:
Đức Thánh Cha Phanxicô thường cảnh báo về sự giả hình và tâm hồn cứng cỏi, như Ngài đã nói:
“Chúng ta phải luôn chú ý đến nguy cơ của sự giả hình: coi mình là những người công chính bằng việc tuân thủ luật lệ và bề ngoài, nhưng không quan tâm đến người khác hay đến ý muốn thực sự của Thiên Chúa.”
Giáo Hội mời gọi chúng ta: Đức tin không thể là một sự trì hoãn hay một lời nói suông, mà phải là một hành động hoán cải sâu sắc, liên tục. Nếu chúng ta nhận mình là con cái Chúa, chúng ta phải chứng minh điều đó bằng việc “ra làm vườn nho” – tức là bằng những hành vi bác ái, công chính và lòng khiêm nhường trước mặt Chúa, như nhóm “dân sót lại khiêm nhường” mà ngôn sứ Xôphônia đã nói đến.
🌱 6. HƯỚNG suy tư sống hằng ngày
- Sống Đức Tin Bằng Hành Động:
- Tôi sẽ chọn một việc cụ thể, dù nhỏ, mà tôi đã trì hoãn (ví dụ: gọi điện thoại làm hòa, hoàn thành một bổn phận bị bỏ dở, dành thời gian cầu nguyện) để thực hiện ngay hôm nay như một dấu chỉ của sự hối cải chân thành. Tôi sẽ ra “làm vườn nho” ngay bây giờ.
- Tránh Xa Thói Giả Hình:
- Tôi sẽ xét mình để nhận ra những lời nói hay việc làm nào của tôi chỉ nhằm mục đích giữ thể diện hay tìm kiếm lời khen của người khác, và quyết tâm chỉ tìm kiếm sự đẹp lòng Thiên Chúa qua việc thực thi ý Người cách âm thầm và chân thành.