BIẾT BỀ NGOÀI NHƯNG MÙ BỀ TRONG: VƯỢT QUA CĂN BỆNH ĐỊNH KIẾN
Kính thưa cộng đoàn dân Chúa,
Có một câu ngạn ngữ nói rằng: “Điều nguy hiểm nhất không phải là sự dốt nát, mà là ảo tưởng rằng mình đã biết tất cả”. Trong các mối tương quan hằng ngày, chúng ta rất dễ mắc phải cái bẫy này. Chúng ta thường đánh giá một người qua gốc gác, gia cảnh, bằng cấp hay một vài lỗi lầm trong quá khứ của họ, rồi vội vàng dán cho họ một nhãn mác và tự nhủ: “Ôi dào, tôi còn lạ gì cái con người đó nữa!”.
Chính sự “tưởng rằng đã biết” ấy là một bức tường kiên cố nhất ngăn chặn chúng ta khám phá chiều sâu của tha nhân và ngăn chặn ơn thánh Chúa tác động. Trang Tin Mừng hôm nay (Ga 7, 1-2. 10. 25-30) cho chúng ta thấy Chúa Giêsu đã trở thành nạn nhân của chính bức tường định kiến ấy từ những người đồng bào của Ngài tại Giêrusalem.
BIẾT LÝ LỊCH NHƯNG KHÔNG BIẾT NGUỒN GỐC
Vào dịp Lễ Lều, Chúa Giêsu lên đền thờ Giêrusalem và công khai giảng dạy. Dân chúng xôn xao bàn tán về Ngài. Một số người bắt đầu dùng lý trí nông cạn của mình để phán xét: “Ông này, chúng ta biết ông xuất thân từ đâu rồi; còn Đấng Kitô, khi Người đến thì chẳng ai biết Người xuất thân từ đâu cả”.
Họ cho rằng họ “biết” Chúa Giêsu. Họ biết Ngài là con bác thợ mộc ở Nadarét, xứ Galilê. Họ tự hào về mớ kiến thức lý lịch trần gian ấy và dùng nó để gạt bỏ tư cách Thiên Sai của Ngài. Trước sự vô minh đó, Chúa Giêsu đã lớn tiếng kêu lên trong Đền Thờ: “Các ông biết tôi ư? Các ông biết tôi xuất thân từ đâu ư? Tôi đâu có tự mình mà đến. Đấng đã sai tôi là Đấng chân thật. Các ông, các ông không biết Người”.
Chúa Giêsu vạch trần một sự thật đau lòng: Họ biết rất rõ địa chỉ trần gian của Ngài, nhưng lại hoàn toàn mù tịt về cội nguồn thần linh của Ngài. Họ giữ Đạo, họ đọc Kinh Thánh, nhưng họ không hề có một mối tương quan cá vị nào với Chúa Cha.
ÂM MƯU CỦA KẺ ÁC
Sự thù ghét mà dân chúng và giới lãnh đạo dành cho Chúa Giêsu hôm nay đã được mô tả một cách rùng rợn và chính xác qua Bài đọc I, trích sách Khôn Ngoan (Kn 2, 1a. 12-22).
Những kẻ ác rắp tâm hãm hại người công chính. Tại sao? Không phải vì người công chính làm hại họ, mà vì: “Nó như một sự chê trách những ý nghĩ của chúng ta. Chỉ thấy nó thôi là chúng ta đã chịu không nổi… Cuộc sống của nó không giống như mọi người”. Đời sống thánh thiện, chân thật của người công chính vô tình trở thành tấm gương soi chiếu sự nhơ nhớp, giả hình của kẻ ác. Vì thế, thay vì thay đổi bản thân, kẻ ác chọn cách đập vỡ tấm gương: “Ta hãy kết án cho nó chết cách nhục nhã”.
Chúa Giêsu chính là Người Công Chính tuyệt hảo ấy. Ngài sống trọn vẹn sự thật, và vì thế, thế gian bước trong bóng tối đã căm ghét và tìm cách loại trừ Ngài.
GỠ BỎ NHỮNG NHÃN MÁC
- Căn bệnh “chụp mũ” anh em
Ngày nay, chúng ta vẫn thường xuyên lặp lại sai lầm của người dân Giêrusalem. Chúng ta dễ dàng “chụp mũ” và giam cầm người khác trong quá khứ của họ. Khi thấy một người từng cờ bạc, nghiện ngập nay muốn quay về làm lại cuộc đời, thay vì động viên, ta lại bĩu môi: “Bản tính khó dời, chẳng được mấy bữa đâu”. Khi nghe một linh mục hay tu sĩ giảng dạy, thay vì lắng nghe Lời Chúa, ta lại xì xầm về xuất thân nghèo khó hay những thiếu sót của gia đình vị ấy. Khi ta nhốt anh em vào chiếc hộp định kiến của mình, ta đang bóp nghẹt cơ hội để Chúa làm phép lạ biến đổi đời họ.
- Bình an giữa vòng vây thù ghét
Dù bị những kẻ ác giăng bẫy và tìm cách bắt bớ, Tin Mừng ghi lại một chi tiết đầy uy quyền: “Không ai tra tay bắt Người, vì giờ của Người chưa đến”. Chúa Giêsu không run sợ, không chạy trốn. Ngài bước đi trong sự bình an tuyệt đối vì biết rằng cuộc đời Ngài nằm trong tay Chúa Cha, chứ không nằm trong tay những kẻ thù ghét Ngài. Đây là bài học lớn cho chúng ta: Khi bị người đời ghen ghét, vu khống hay dồn ép vì sống ngay thẳng, đừng sợ hãi. Không một thế lực nào có thể hãm hại bạn nếu Thiên Chúa không cho phép.
SUY TƯ CỦA GIÁO HỘI: TÌM KIẾM CHÚA BÊN TRONG CÕI LÒNG
Kính thưa cộng đoàn, vượt qua sự hời hợt bề ngoài để chạm đến chân lý bên trong là một tư tưởng lớn của Thánh Augustinô, vốn được Đức Thánh Cha Lêô XIV không ngừng nhấn mạnh trong triều đại của mình.
Đức Thánh Cha dạy rằng: “Chúng ta đừng trở thành những Kitô hữu chỉ biết Thiên Chúa trên lý thuyết giáo lý, mà lại không biết Ngài bằng kinh nghiệm của con tim. Thánh Augustinô từng than thở: ‘Lạy Chúa, Chúa ở bên trong con, mà con lại chạy ra bên ngoài tìm Chúa’. Những người Giêrusalem xưa đã để lỡ cơ hội gặp Đấng Cứu Thế vì họ chỉ nhìn Ngài bằng con mắt trần tục. Mùa Chay là lời kêu gọi khẩn thiết: Hãy gột rửa đôi mắt tâm hồn. Đừng đánh giá Giáo hội, đừng phán xét anh em qua lăng kính của những định kiến trần gian. Hãy nhìn bằng ánh mắt của ân sủng, bạn sẽ thấy Thiên Chúa đang hiện diện ngay nơi những con người bé mọn nhất.”
HƯỚNG THỰC HÀNH CHO NGÀY SỐNG
Để đập tan bức tường định kiến, xin mời gọi cộng đoàn thực hiện hai điểm trong hôm nay:
- Kiềm chế sự phán xét: Hôm nay, khi thấy một hành động không vừa mắt của ai đó hoặc nghe một tin đồn, hãy tự nhắc nhở mình: “Tôi chỉ nhìn thấy bề ngoài, chỉ có Thiên Chúa mới thấu hiểu bên trong”. Hãy dâng người đó cho lòng thương xót Chúa thay vì buông lời chê bai.
- Cầu nguyện cho người chống đối: Nếu bạn đang gặp rắc rối tại nơi làm việc hay gia đình vì bị ai đó ghen ghét, hiểu lầm. Hãy học lấy sự bình an của Chúa Giêsu: Không tranh cãi trả đũa, chỉ thầm thĩ xin Chúa chúc lành cho họ, vì biết rằng cuộc đời bạn được bao bọc trong sự quan phòng của Chúa.
KẾT LUẬN
Lạy Chúa Giêsu, Chúa đã nếm trải sự cô đơn và đau đớn khi bị chính những người đồng hương hiểu lầm, khước từ và tìm cách hãm hại. Xin giải thoát chúng con khỏi căn bệnh định kiến, hay suy diễn và dán nhãn mác cho anh em mình. Xin ban cho chúng con ánh mắt của Chúa, để chúng con vượt qua lớp vỏ bọc bề ngoài mà nhận ra phẩm giá thiêng liêng nơi tha nhân, và luôn biết bình an tín thác vào Chúa giữa muôn vàn gian truân của cuộc đời. Amen.