SỰ CÔNG CHÍNH VƯỢT TRÊN LỀ LUẬT: TỪ HÀNH ĐỘNG ĐẾN TRÁI TIM
Kính thưa cộng đoàn dân Chúa,
Chúng ta đang tiến dần vào chiều sâu của Mùa Chay thánh. Nếu như những ngày vừa qua chúng ta đã học cách cầu nguyện và tin thác, thì hôm nay, Chúa Giêsu đưa chúng ta đối diện với một đòi hỏi quyết liệt hơn: đó là sự công chính của con tim.
Có lẽ không ít lần chúng ta tự hào vì mình không giết người, không trộm cắp, không làm hại ai. Chúng ta yên tâm bước vào nhà thờ dâng lễ với một lương tâm tự cho là ổn. Thế nhưng, Tin Mừng hôm nay (Mt 5, 20-26) lại đưa ra một “thước đo” mới, vượt xa những tiêu chuẩn của lề luật hình thức. Chúa Giêsu khẳng định: Để vào được Nước Trời, sự công chính của chúng ta phải vượt xa các kinh sư và người Pharisêu. Ngài mời gọi chúng ta đi từ những hành động bên ngoài vào tận những ngóc ngách sâu kín nhất của tâm hồn.
GỐC RỄ CỦA SỰ CÔNG CHÍNH MỚI
Chúa Giêsu không hủy bỏ lề luật “Chớ giết người”, nhưng Ngài kiện toàn nó bằng cách truy tìm tận gốc rễ của tội ác. Với Ngài, một nhát dao đâm vào thân xác bắt đầu từ một ý nghĩ căm ghét trong lòng; một vụ án mạng bắt đầu từ những lời mắng chửi xúc phạm như “đồ ngốc”, “đồ điên”.
Ngài thiết lập một thứ tự ưu tiên làm đảo lộn tư duy tôn giáo thông thường: “Nếu anh em đang dâng lễ vật mà sực nhớ có người anh em đang có chuyện bất bình, thì hãy để lễ vật lại, đi làm hòa trước đã”. Thiên Chúa không cần những lễ vật hào nhoáng từ một bàn tay đang vấy bẩn sự hận thù. Người coi trọng tình huynh đệ hơn cả những nghi lễ trang trọng nhất. Đối với Chúa, việc làm hòa với anh em chính là lễ tế đẹp lòng Người hơn cả.
ÁNH SÁNG CỦA SỰ TRỞ VỀ
Sứ điệp của Chúa Giêsu được soi sáng bởi lời ngôn sứ Ê-zê-ki-ên trong Bài đọc I (Ed 18, 21-28). Thiên Chúa khẳng định Ngài không vui gì khi kẻ gian ác phải chết, nhưng Ngài vui khi họ “từ bỏ tội lỗi và được sống”.
Sự liên kết ở đây thật rõ ràng: Để “được sống”, kẻ gian ác phải tuân giữ mọi quy tắc của Chúa. Và trong Tân Ước, quy tắc tối hậu chính là tình yêu thương và sự tha thứ. Nếu Bài đọc I mở ra hy vọng về sự bao dung của Thiên Chúa dành cho chúng ta, thì Tin Mừng đòi hỏi chúng ta phải chuyển thông sự bao dung đó cho anh em mình. Chúng ta không thể xin Chúa xóa nợ cho mình (Bài đọc I) mà lại bóp nghẹt cổ anh em vì những món nợ oán hờn (Tin Mừng).
SÁT NHÂN BẰNG NGÔN TỪ TRONG THẾ GIỚI ẢO
Thưa cộng đoàn, trong thời đại hôm nay, chúng ta có thể không cầm vũ khí, nhưng lại rất dễ “sát hại” nhau bằng lời nói. Những lời bình luận cay độc trên mạng xã hội, những câu mỉa mai trong bữa cơm gia đình, hay những lời hạ nhục nhân phẩm người khác sau lưng… tất cả đều là những nhát dao đâm vào linh hồn anh em. Chúa Giêsu mời gọi chúng ta thực hiện cuộc “giải giới ngôn ngữ”. Mùa Chay là dịp để chúng ta thanh tẩy cái miệng bằng cách thanh tẩy trái tim, vì “lòng có đầy thì miệng mới thốt ra”.
TỪ BÀN THỜ ĐẾN BÀN ĂN VÀ CUỘC ĐỜI
Việc Chúa bảo “để lễ vật lại” nhắc nhở chúng ta về tính thống nhất của đời sống đạo. Chúng ta không thể là “vị thánh” trong nhà thờ nhưng lại là “kẻ thù” dưới mái nhà. Sự sốt sắng dâng hoa, dâng nến sẽ trở nên vô nghĩa nếu chúng ta vẫn ấp ủ những âm mưu trả đũa hay từ chối nhìn mặt nhau. Mùa Chay không cho phép chúng ta sống “hai mặt”. Bàn thờ đích thực mà Chúa muốn chúng ta chuẩn bị chính là bàn ăn hòa giải trong gia đình và sự bình an trong tương quan với láng giềng.
SUY TƯ CỦA GIÁO HỘI: BÍ TÍCH HÒA GIẢI – PHƯƠNG THẾ ĐỂ LÀM HÒA
Đức Thánh Cha Phanxicô từng nhấn mạnh: “Sự tha thứ là giải phóng bản thân khỏi sự thù hận đang gặm nhấm trái tim”. Để giúp chúng ta thực hiện việc “đi làm hòa ngay”, Giáo hội trao tặng cho chúng ta Bí tích Hòa giải.
Khi bước vào tòa giải tội, chúng ta thực hiện hai cuộc làm hòa cùng một lúc: làm hòa với Thiên Chúa vì những thiếu sót của mình, và làm hòa với Giáo hội (anh em) qua việc cam kết từ bỏ sự oán hờn. Mùa Chay là thời gian khẩn thiết, Chúa bảo hãy làm hòa “ngay khi còn đang đi đường”. Đừng chờ đến lúc trễ tràng, vì sự tha thứ hôm nay chính là món quà quý giá nhất chúng ta dành cho chính mình và cho anh em.
HÀNH ĐỘNG CỤ THỂ
- Làm hòa từ trong ý nghĩ: Hôm nay, hãy nghĩ đến một người mà bạn đang giận hờn. Hãy cầu nguyện cho họ. Việc cầu nguyện cho người mình ghét là bước đầu tiên để “xóa án tử” cho họ trong lòng mình.
- Hành động hòa giải thực tế: Hãy là người bước bước đầu tiên. Một tin nhắn hỏi thăm, một nụ cười chủ động, hay một lời xin lỗi chân thành. Hãy dâng “lễ vật” là sự hòa giải này lên bàn thờ Chúa vào Chúa Nhật tới đây.
KẾT LUẬN
Lạy Chúa Giêsu, Chúa là sự bình an và là nhịp cầu kết nối chúng con với Cha Thiên Chúa. Xin ban cho chúng con lòng can đảm để dám bước xuống khỏi ngai tòa của cái tôi tự mãn mà đi làm hòa với anh em. Xin cho mỗi Thánh lễ chúng con tham dự được đẹp lòng Chúa nhờ một trái tim đã được tẩy sạch khỏi chất độc của hận thù. Amen.