TRÁI TIM CỦA ĐẠO: HAI NHỊP ĐẬP CỦA MỘT TÌNH YÊU
Kính thưa cộng đoàn dân Chúa,
Khi chúng ta mua một thiết bị điện tử mới, chúng ta thường nhận được một cuốn sách hướng dẫn sử dụng rất dày với hàng trăm chi tiết phức tạp. Nhưng thường thì chúng ta chỉ lật tìm trang đầu tiên để xem: “Nút nguồn ở đâu?”. Trong đời sống tâm linh cũng vậy. Đạo Công Giáo có một kho tàng giáo lý đồ sộ, vô số các lề luật, các thực hành đạo đức và các kinh nguyện. Đôi khi, giữa một “rừng” những quy định ấy, chúng ta cảm thấy bối rối và tự hỏi: “Đâu mới là nút nguồn? Đâu mới là điều cốt lõi nhất để trở thành một người có đạo?”.
Trang Tin Mừng hôm nay (Mc 12, 28b-34) đã thay chúng ta đặt câu hỏi đó qua miệng của một vị kinh sư: “Thưa Thầy, trong mọi điều răn, điều răn nào đứng đầu?”. Câu trả lời của Chúa Giêsu không chỉ giải đáp thắc mắc của vị kinh sư năm xưa, mà còn là chiếc la bàn định hướng cho toàn bộ hành trình Mùa Chay của chúng ta.
GÓP HAI THÀNH MỘT
Để trả lời cho câu hỏi này, Chúa Giêsu đã làm một cuộc cách mạng thần học tuyệt vời. Ngài không đưa ra một luật mới, mà Ngài trích dẫn lại hai câu Kinh Thánh đã có sẵn trong Cựu Ước nhưng vốn bị tách rời nhau:
- Yêu mến Thiên Chúa hết lòng, hết linh hồn, hết trí khôn và hết sức lực (Sách Đệ Nhị Luật).
- Yêu người thân cận như chính mình (Sách Lêvi).
Sự vĩ đại của Chúa Giêsu nằm ở chỗ Ngài đã ghép hai giới răn này lại thành MỘT giới răn duy nhất. Ngài cho thấy chúng là hai mặt của một đồng xu, là hai nhịp đập của cùng một trái tim. Bạn không thể có cái này mà thiếu cái kia. Tình yêu mến Thiên Chúa (chiều dọc) và tình yêu thương tha nhân (chiều ngang) đan chéo vào nhau để tạo thành hình Thánh Giá.
Vị kinh sư, vốn là người chuyên chú vào việc dâng lễ vật, đã bừng sáng và thốt lên: “Yêu mến như thế thì quý hơn mọi lễ toàn thiêu và hy lễ”. Khi nghe lời đó, Chúa Giêsu đã âu yếm nói với ông: “Ông không còn xa Nước Thiên Chúa đâu!”.
TRỞ VỀ ĐỂ ĐƯỢC CHỮA LÀNH
Để có thể yêu mến Chúa hết lòng, chúng ta cần phải cảm nghiệm được tình yêu của Chúa dành cho mình trước. Bài đọc I trích sách ngôn sứ Hôsê (Hs 14, 2-10) là một trong những lời tỏ tình tha thiết nhất của Thiên Chúa dành cho dân Ngài.
Israel đã phạm tội ngoại tình thiêng liêng khi chạy theo các tà thần. Nhưng Thiên Chúa không trừng phạt, Ngài chỉ tha thiết kêu gọi: “Hỡi Israel, hãy trở về cùng Đức Chúa… Ta sẽ chữa lành sự bất trung của chúng, Ta sẽ yêu thương chúng hết tình”.
Thiên Chúa yêu thương chúng ta “hết tình” một cách hoàn toàn nhưng không. Nhận thức được tình yêu vô điều kiện này chính là động lực duy nhất để chúng ta có thể đáp đền lại Ngài bằng việc “yêu Chúa hết lòng” và trào tràn tình yêu đó sang cho những người xung quanh.
NHỮNG ẢO TƯỞNG VỀ TÌNH YÊU
- Ảo tưởng yêu Chúa mà ghét anh em
Thánh Gioan tông đồ đã nói rất thẳng thắn: “Nếu ai nói ‘Tôi yêu mến Thiên Chúa’ mà lại ghét anh em mình, người ấy là kẻ nói dối” (1 Ga 4,20). Trong thực tế, có rất nhiều người trong chúng ta mắc phải căn bệnh hoang tưởng này. Chúng ta có thể quỳ chầu Thánh Thể hàng giờ, khóc lóc vì cảm động trước Chúa, nhưng ngay sau đó bước ra khỏi nhà thờ, ta sẵn sàng chửi bới người giữ xe, đay nghiến vợ/chồng mình, hay làm ăn gian dối với khách hàng. Chúa Giêsu khẳng định: Mọi hành vi thờ phượng Thiên Chúa sẽ trở nên vô giá trị nếu nó không dẫn đến sự tôn trọng và yêu thương con người.
- Yêu tha nhân “như chính mình”
Chúng ta thường quên mất vế sau của giới răn thứ hai: “như chính mình”. Làm sao bạn có thể yêu người khác nếu bạn đang chán ghét chính bản thân mình? Nhiều khi chúng ta khắt khe, cay nghiệt với người khác là vì sâu thẳm bên trong, ta đang mặc cảm và không thể tha thứ cho chính những yếu đuối của bản thân. Yêu tha nhân như chính mình đòi hỏi ta trước hết phải biết đón nhận mình như một tạo vật bất toàn nhưng đang được Thiên Chúa yêu thương cách say đắm.
ĐỪNG TÁCH RỜI BÀN THỜ VÀ CUỘC SỐNG
Kính thưa cộng đoàn, sự hiệp nhất giữa tình yêu Thiên Chúa và tình yêu tha nhân là nền tảng thần học của Đức Thánh Cha Lêô XIV. Dựa trên tinh thần hiệp hành, Ngài thường xuyên lên tiếng chống lại “căn bệnh tâm thần phân liệt thiêng liêng” (spiritual schizophrenia) trong Giáo hội.
Đức Thánh Cha giảng dạy: “Chúng ta không thể xây một bức tường ngăn cách giữa Cung Thánh và đường phố. Nếu bàn tay bạn chắp lại để cầu nguyện trong nhà thờ mà không sẵn sàng mở ra để trao ban chiếc bánh cho người nghèo ngoài phố, thì lời cầu nguyện ấy chưa chạm đến Cửa Trời. Như thánh Augustinô đã nói: ‘Bạn không thể nhìn thấy Thiên Chúa, nhưng qua cách bạn đối xử với người lân cận, bạn đang làm cho Thiên Chúa hiện diện’.” Ngài mời gọi mỗi Kitô hữu hãy biến Giáo xứ của mình không chỉ là nơi cử hành phụng vụ tốt đẹp, mà phải trở thành một “trạm xá của Lòng Thương Xót”, nơi tình yêu Chúa được cụ thể hóa bằng sự chăm sóc dành cho những thành viên dễ bị tổn thương nhất.
HƯỚNG THỰC HÀNH CHO NGÀY SỐNG
Để hai nhịp đập của giới răn Yêu Thương vang lên trong ngày sống hôm nay, xin mời cộng đoàn thực hiện:
- Kiểm tra “nhiệt kế” tình yêu: Hãy tự hỏi: Tôi đang giữ đạo vì thói quen, vì sợ tội, hay vì lòng yêu mến? Hôm nay, khi làm dấu Thánh Giá trước bữa ăn hoặc đọc kinh tối, hãy ý thức thật chậm rãi và nói với Chúa: “Lạy Chúa, con làm việc này vì con yêu mến Chúa”.
- Yêu tha nhân cách cụ thể: Hãy thể hiện tình yêu với người “thân cận” nhất của bạn (người bạn đời, con cái, cha mẹ, người chung phòng). Hãy làm một việc nhỏ bé chăm sóc họ (pha một ly nước, dọn dẹp giúp một món đồ) và xem đó như là bạn đang làm cho chính Chúa Giêsu.
KẾT LUẬN
Lạy Chúa Giêsu, Chúa đã tóm lược toàn bộ Lề luật và các ngôn sứ vào một giới răn duy nhất là Tình Yêu. Xin phá vỡ những lề luật khô khan và ảo tưởng đạo đức nơi chúng con. Xin ban cho chúng con một trái tim mới, biết say mến Chúa hết lòng, và biết khao khát phục vụ tha nhân với tất cả lòng bao dung. Nhờ đó, chúng con mới xứng đáng nghe được lời Chúa phán: “Các con không còn xa Nước Thiên Chúa đâu”. Amen.