BẢN LĨNH CỦA SỰ THẦM LẶNG VÀ ĐỨC TÍN THÁC
Kính thưa cộng đoàn dân Chúa,
Hôm nay, giữa hành trình khắc khổ của Mùa Chay, Giáo hội cho phép chúng ta tạm dừng bước để cử hành một Đại lễ mang trọn niềm vui và sự bình an: Lễ Thánh Giuse, Bạn Trăm Năm Đức Trinh Nữ Maria.
Nếu như trần gian thường đánh giá sự vĩ đại của một con người qua những bài diễn văn hùng hồn hay những chiến công hiển hách, thì Thánh Giuse lại đi vào lịch sử cứu độ bằng một con đường hoàn toàn ngược lại: Con đường của sự thầm lặng. Xuyên suốt các trang Tin Mừng, chúng ta không tìm thấy bất kỳ một lời nói nào của Thánh Giuse được ghi lại. Nhưng sự im lặng của Ngài không phải là sự câm nín của kẻ bất lực, mà là khoảng lặng của một trái tim luôn mở ra để lắng nghe thánh ý Thiên Chúa và can đảm hành động bảo vệ gia đình.
SỰ CÔNG CHÍNH CỦA TÌNH YÊU
Trang Tin Mừng hôm nay (Mt 1,16.18-21.24a) đặt Thánh Giuse vào một cuộc khủng hoảng trầm trọng nhất của cuộc đời: Người vợ sắp cưới của Ngài là Maria mang thai trước khi hai người về chung sống.
Theo luật Mô-sê thời bấy giờ, Giuse hoàn toàn có quyền tố giác Maria, và hình phạt dành cho người phụ nữ ấy là bị ném đá cho đến chết. Tin Mừng ghi lại: “Ông Giuse, chồng bà, là người công chính và không muốn tố giác bà, nên mới định tâm bỏ bà cách kín đáo”.
Sự “công chính” của Giuse ở đây vượt xa sự công bằng của lề luật. Một người công chính theo luật sẽ đòi sự trừng phạt. Nhưng Giuse là người công chính theo Tình Yêu. Ngài thà nhận phần thiệt thòi, nhận sự nghi ngờ và tủi nhục về mình, chứ nhất quyết không hủy hoại danh dự và mạng sống của người phụ nữ Ngài yêu thương. Ngài đã đặt phẩm giá con người lên trên lề luật cứng nhắc. Và chính trong lúc Ngài chìm vào giấc ngủ đầy trăn trở ấy, Thiên Chúa đã sai sứ thần đến cất tiếng gọi: “Này ông Giuse, con cháu Đavít, đừng ngại đón bà Maria vợ ông về…”. Khi tỉnh giấc, Ngài lập tức vâng lời mà không một tiếng phàn nàn.
NGƯỜI THỪA KẾ CỦA NHỮNG LỜI HỨA
Sự vâng phục thầm lặng của Thánh Giuse đã biến Ngài trở thành nhịp cầu nối liền Cựu Ước và Tân Ước.
- Trong Bài đọc I (2 Sm 7, 4…16), Thiên Chúa hứa với vua Đavít sẽ ban cho ông một người kế vị và một vương quốc tồn tại muôn đời. Thánh Giuse, với tư cách là dòng dõi Đavít, đã dùng quyền làm cha hợp pháp của mình để đặt tên cho Hài Nhi là Giêsu, chính thức đưa Đấng Cứu Thế vào gia phổ của vua Đavít, hoàn tất lời hứa năm xưa.
- Trong Bài đọc II (Rm 4, 13. 16-18. 22), Thánh Phaolô ca ngợi đức tin của tổ phụ Abraham: “Mặc dầu không còn gì để trông cậy, ông vẫn trong cậy và vững tin”. Thánh Giuse chính là một “Abraham mới”. Đứng trước mầu nhiệm thụ thai bởi phép Chúa Thánh Thần – một điều vượt quá trí hiểu tự nhiên – Giuse đã tin tưởng tuyệt đối vào sự quan phòng của Thiên Chúa, dẫu tương lai phía trước đầy rẫy hiểm nguy (chạy trốn sang Ai Cập, sự truy sát của Hêrôđê).
NGƯỜI BẢO VỆ CHÚA BÊN LỀ XÃ HỘI
- Sức mạnh của sự dịu dàng
Thế giới hôm nay thường định nghĩa “bản lĩnh đàn ông” bằng quyền lực, sự thống trị hay khả năng kiếm tiền. Thánh Giuse dạy cho những người làm cha, làm chồng một định nghĩa khác: Bản lĩnh thực sự là khả năng chở che và bảo vệ gia đình bằng sự dịu dàng. Giuse không bảo vệ Đức Maria bằng gươm giáo, nhưng bằng đức hạnh, sự hy sinh và đôi bàn tay lao động cần mẫn. Một người đàn ông đích thực là người biết làm bệ phóng để vợ con mình được tỏa sáng, dẫu bản thân mình phải lùi lại phía sau.
- Đừng sợ đón “Maria” và “Giêsu” vào nhà
Sứ thần bảo Giuse: “Đừng ngại đón Maria vợ ông về”. Lời mời gọi ấy hôm nay cũng đang vang lên với mỗi chúng ta. Trong Mùa Chay này, Chúa mời gọi ta đừng ngại đón Chúa Giêsu vào cuộc đời mình qua những giờ cầu nguyện, qua các Bí tích; và đừng ngại đón “Maria” – tức là đón nhận những người anh em nghèo khổ, những người đang cần ta cảm thông và giúp đỡ. Đón nhận Chúa đôi khi sẽ làm đảo lộn những kế hoạch cá nhân của ta, như đã từng làm đảo lộn cuộc đời Giuse, nhưng chắc chắn sẽ mang lại cho ta ơn cứu rỗi.
SUY TƯ CỦA GIÁO HỘI: VỊ THÁNH CỦA SỰ HIỆP NHẤT
Kính thưa cộng đoàn, Đức Thánh Cha Lêô XIV luôn dành một tình cảm đặc biệt cho Thánh Giuse. Ngài nhắc lại lời của Thánh Augustinô: “Không phải nhờ huyết thống, nhưng nhờ tình yêu và sự chăm sóc, Giuse đã trở thành người cha đích thực của Chúa Giêsu”.
Đức Thánh Cha mời gọi Giáo hội học nơi Thánh Giuse bài học của sự hiệp nhất và phục vụ âm thầm. Ngài nói: “Giáo hội hôm nay không cần những người lãnh đạo thích phô trương trên các phương tiện truyền thông, nhưng cần những ‘người cha’ giống như Thánh Giuse: biết nhận lấy trách nhiệm khi sóng gió ập đến, biết bảo vệ những con chiên nhỏ bé nhất khỏi bầy sói dữ, và biết thinh lặng làm việc mà không đòi hỏi phải được xướng tên. Thánh Giuse là Đấng bảo trợ Giáo hội, vì Ngài đã bảo vệ chính cội nguồn của Giáo hội là Chúa Kitô.”
HƯỚNG THỰC HÀNH CHO NGÀY LỄ
Để mừng kính Thánh Giuse cách thiết thực nhất, xin đề nghị cộng đoàn hai hành động trong ngày hôm nay:
- Làm một việc tốt trong âm thầm: Hôm nay, hãy bắt chước Thánh Giuse, làm một việc phục vụ trong gia đình hoặc nơi làm việc mà tuyệt đối không để ai biết, không cần ai cảm ơn. Hãy dâng sự hy sinh thầm lặng đó cho Chúa.
- Cầu nguyện cho các gia trưởng: Hãy dành một lời cầu nguyện đặc biệt cho người cha trong gia đình bạn (dù còn sống hay đã qua đời), cầu cho các vị mục tử trong Giáo hội luôn có được sự can đảm, hiền hòa và đức vâng phục như Thánh Giuse.
KẾT LUẬN
Lạy Thánh Giuse, Đấng bảo vệ âm thầm và mạnh mẽ của Thánh Gia Thất, chúng con tạ ơn Ngài đã nêu gương sáng về đức tin và sự vâng phục tuyệt đối. Xin cầu bầu cho chúng con, đặc biệt là những người gia trưởng, biết noi gương Ngài: luôn nhạy bén lắng nghe tiếng Chúa, can đảm bảo vệ sự sống và hạnh phúc của gia đình, và biết lấy tình yêu thương làm thước đo cho mọi hành động. Amen.