BÀI TOÁN CỦA SỰ THA THỨ: VƯỢT QUA LÒNG HẬN THÙ
Kính thưa cộng đoàn dân Chúa,
Bản tính con người chúng ta rất giỏi ghi nhớ, nhưng thường lại ghi nhớ những điều tiêu cực. Ai làm ơn cho ta, ta có thể dễ dàng quên đi; nhưng ai làm ta phật ý, xúc phạm hay gây thiệt hại cho ta, ta thường khắc cốt ghi tâm. Trong tâm hồn mỗi người dường như luôn giấu kín một “cuốn sổ ghi nợ”, nơi ta cẩn thận ghi chép lại từng lỗi lầm của người bạn đời, của con cái, của người hàng xóm hay đồng nghiệp, để chờ dịp “thanh toán” sòng phẳng.
Hôm nay, ngày Thứ Ba tuần III Mùa Chay, Chúa Giêsu bước vào cõi lòng chúng ta và yêu cầu chúng ta phải đốt bỏ cuốn sổ ghi nợ ấy đi. Qua câu hỏi của thánh Phêrô và dụ ngôn “Tên đầy tớ không biết thương xót”, Chúa dạy chúng ta một bài toán hoàn toàn mới: Bài toán của Lòng Thương Xót vô biên.
NGHỊCH LÝ GIỮA MƯỜI NGÀN YẾN VÀ MỘT TRĂM QUAN
Tin Mừng mở đầu bằng việc Phêrô đến hỏi Chúa Giêsu: “Thưa Thầy, nếu anh em con cứ xúc phạm đến con, thì con phải tha đến mấy lần? Có phải bảy lần không?”.
Theo luật Do Thái thời bấy giờ, tha thứ đến lần thứ ba đã là vị thánh rồi. Phêrô nâng lên bảy lần, tức là một con số hoàn hảo, tưởng rằng mình đã quá quảng đại. Nhưng Chúa Giêsu phá vỡ mọi giới hạn toán học của con người: “Thầy không bảo là đến bảy lần, nhưng là đến bảy mươi lần bảy”. Nghĩa là tha thứ không giới hạn, tha thứ mãi mãi.
Để minh họa, Chúa kể dụ ngôn về hai món nợ:
- Món nợ 10.000 yến vàng: Một yến vàng tương đương 15 năm tiền lương của một người làm công thời đó. 10.000 yến vàng là một con số khổng lồ, vô tưởng, tương đương với hàng tỷ đô-la ngày nay. Đây là món nợ mà tên đầy tớ không bao giờ có thể trả nổi. Thế nhưng, chỉ vì anh ta sấp mình van xin, nhà vua đã chạnh lòng thương và tha bổng toàn bộ.
- Món nợ 100 quan tiền: Vừa ra khỏi cửa, tên đầy tớ ấy gặp một người bạn mắc nợ mình 100 quan tiền (chỉ bằng khoảng 3 tháng lương). Món nợ này hoàn toàn có thể trả được. Nhưng thay vì xót thương như mình vừa được xót thương, anh ta lại túm lấy áo, bóp cổ bạn và tống vào ngục.
Sự vô lý và tàn nhẫn của tên đầy tớ này khiến chúng ta phẫn nộ. Nhưng Chúa Giêsu muốn nói rằng: Tên đầy tớ đó chính là hình ảnh của mỗi người chúng ta.
TRÁI TIM TAN NÁT LÀ LỄ VẬT
Làm sao để chúng ta nhận ra món nợ 10.000 yến vàng mà mình đang nợ Chúa? Bài đọc I (Đn 3, 25. 34-43) cho chúng ta câu trả lời qua lời cầu nguyện tuyệt đẹp của chàng thanh niên Adaria trong lò lửa rực cháy.
Dân Israel lúc bấy giờ đã mất tất cả: không đền thờ, không tư tế, không lễ vật hiến tế. Họ là những kẻ tay trắng và tội lỗi trước mặt Chúa. Nhưng Adaria đã dâng lên Chúa một thứ lễ vật duy nhất còn sót lại: “Xin Chúa chấp nhận tâm hồn tan nát và tinh thần khiêm nhường của chúng con… Xin đối xử với chúng con theo lượng từ bi và lòng thương xót vô biên của Chúa”.
Sợi dây liên kết ở đây là: Chúng ta chỉ có thể biết tha thứ cho anh em khi chúng ta thực sự ý thức được sự khốn cùng của bản thân trước mặt Chúa. Khi ta hiểu rằng mọi tội lỗi gớm ghiếc nhất của ta đã được Chúa bao dung bằng “lòng thương xót vô biên” dẫu ta chẳng có gì để đền đáp, ta sẽ không còn can đảm để đi bóp cổ người anh em vì một vài lỗi lầm nhỏ nhặt nữa.
BÓP CỔ NHAU BẰNG NHỮNG CHẤP NHẶT ĐỜI THƯỜNG
- Tại sao ta lại “bóp cổ” nhau?
Chúng ta thường không giam anh em vào ngục tối bằng song sắt, nhưng chúng ta giam họ bằng sự lạnh nhạt, bằng sự từ chối nhìn mặt, bằng những lời nói đay nghiến đâm thọc. Trong đời sống gia đình, bao nhiêu cặp vợ chồng đã “bóp cổ” nhau mỗi ngày vì những món nợ “100 quan tiền”: một câu nói lỡ lời, một thói quen xấu, một sự thiếu sót trong cách cư xử. Chúng ta sẵn sàng xé nát gia đình, cắt đứt tình ruột thịt chỉ vì những tự ái nhỏ nhen, trong khi quên mất rằng Chúa đã tha thứ cho chúng ta biết bao nhiêu lần phạm tội tày trời.
- Tha thứ là giải thoát cho chính mình
Tên đầy tớ độc ác cuối cùng đã bị tống vào ngục cho đến khi trả xong nợ. Khi chúng ta từ chối tha thứ, người đầu tiên bị giam cầm không phải là kẻ thù của ta, mà chính là tâm hồn ta. Không tha thứ giống như việc ta tự uống thuốc độc nhưng lại mong cho người khác chết. Tha thứ không có nghĩa là dung túng cho cái ác, hay quên đi vết thương, mà là quyết định tháo cởi xiềng xích của sự hận thù để tâm hồn mình được tự do thanh thản.
TRONG ĐẤNG DUY NHẤT, KHÔNG CÓ CHỖ CHO HẬN THÙ
Kính thưa cộng đoàn, sứ điệp tha thứ hôm nay chính là nhịp đập mãnh liệt nhất trong trái tim của Đức Thánh Cha Lêô XIV. Dựa trên nền tảng tu đức Augustinô với khẩu hiệu “In illo uno unum” (Nên một trong Đấng Duy Nhất), Đức Thánh Cha thường xuyên nhấn mạnh: “Sự hiệp nhất của Giáo hội không được xây dựng trên những con người hoàn hảo, mà được dệt nên bởi những tội nhân biết tha thứ cho nhau.”
Ngài chỉ ra một căn bệnh thiêng liêng trầm trọng: “Có những người rước Mình Thánh Chúa mỗi ngày, nhưng lại ôm trong lòng sự oán hận anh em mình suốt nhiều năm. Đó là một sự phạm thánh thầm lặng”. Đức Thánh Cha Lêô XIV kêu gọi chúng ta hãy đập vỡ chiếc gương tự mãn để nhìn thấy sự yếu đuối của mình. Chỉ khi đứng dưới chân Thập giá, nhìn lên Đấng đã bị chúng ta đóng đinh nhưng vẫn thốt lên: “Lạy Cha, xin tha cho họ”, chúng ta mới có đủ sức mạnh để xé bỏ những cuốn sổ ghi nợ mà ta đang dùng để kết án anh em.
HƯỚNG THỰC HÀNH CHO NGÀY SỐNG
Để Lời Chúa biến thành hành động cứu rỗi trong ngày hôm nay, xin gợi ý cộng đoàn hai thực hành cụ thể:
- Xóa một “món nợ”: Hãy nhớ lại một người đang nợ bạn một lời xin lỗi, một người đã làm bạn tổn thương mà bạn vẫn chưa nguôi giận. Hôm nay, hãy thầm thĩ trong lòng: “Vì Chúa đã tha thứ cho con, con cũng xin chủ động tha thứ cho người ấy”. Hãy dâng một kinh Lạy Cha cầu nguyện cách đặc biệt cho họ.
- Xin lỗi trước: Buổi tối hôm nay, nếu trong gia đình có sự xích mích, cãi vã, dù bạn đúng hay sai, hãy là người chủ động làm hòa trước. Bước lùi của sự khiêm nhường chính là bước tiến vĩ đại nhất của Tình Yêu.
KẾT LUẬN
Lạy Chúa Giêsu, trước mặt Chúa, chúng con đều là những con nợ khổng lồ không có khả năng chi trả. Thế nhưng, bằng Bửu Huyết trên Thập giá, Chúa đã xé bỏ tờ giấy kết án chúng con. Xin dập tắt ngọn lửa tự ái và hẹp hòi trong lòng chúng con, để chúng con không bao giờ dám đi “bóp cổ” anh em mình vì những lầm lỗi nhỏ nhặt. Xin cho chúng con học được bài toán của Chúa, biết tha thứ bảy mươi lần bảy, để xứng đáng tận hưởng Lòng Thương Xót vô biên của Chúa ở đời này và đời sau. Amen.