THÁNH HÓA CÔNG VIỆC: KHI LAO ĐỘNG TRỞ THÀNH LỜI KINH DÂNG CHÚA
MỞ BÀI: MÙA XUÂN CỦA ĐÔI BÀN TAY KIẾN TẠO
Kính thưa cộng đoàn dân Chúa, và đặc biệt là quý tu sĩ nam nữ thân mến,
Trong cái nồng nàn của hơi thở mùa xuân Bính Ngọ, sau khi đã dâng lên Chúa thời gian và tri ân cội nguồn, ngày Mồng 3 Tết dẫn chúng ta về với thực tại đời thường nhưng lại rất thánh thiêng: đó là công ăn việc làm. Đây là ngày chúng ta xin Chúa chúc phúc cho những dự định, cho mồ hôi nước mắt và cho sự sáng tạo của con người.
Đặc biệt trong ngày hôm nay, chúng ta có niềm vui được chào đón quý Tu sĩ họp mặt. Sự hiện diện của quý vị bên cạnh anh chị em giáo dân tạo nên một linh đạo hiệp thông tuyệt vời: Chúng ta cùng nhau khẳng định rằng mọi công việc trần thế hay sứ vụ thánh hiến, nếu không có bàn tay Chúa thánh hóa, thì chỉ là “dã tràng xe cát”. Nhưng nếu có Chúa đồng hành, mỗi việc chúng ta làm đều trở thành một viên gạch xây dựng Nước Trời.
CÔNG VIỆC LÀ SỰ TIẾP NỐI SÁNG TẠO
Thưa cộng đoàn, nhìn vào Bài đọc I từ sách Sáng Thế, chúng ta thấy Thiên Chúa không tạo ra một thế giới hoàn thành đóng gói sẵn, Ngài tạo ra một “khu vườn” và trao cho con người chìa khóa để “canh tác và gìn giữ”. Lao động, vì thế, không phải là một hình phạt hay một gánh nặng sau tội tổ tông, mà là một phẩm giá. Chúng ta là những “đồng sáng tạo” với Thiên Chúa. Khi người thợ mộc đóng một chiếc bàn, khi người kỹ sư vẽ một bản thiết kế, hay khi người giáo viên soạn một bài giảng, họ đang tiếp nối hơi thở sáng tạo của Chúa vào trong thế giới.
TIN MỪNG – Ý NGHĨA CỦA “NÉN BẠC” VÀ SỰ TRUNG TÍN
Thưa cộng đoàn, để hiểu sâu về việc thánh hóa công việc, chúng ta hãy dừng lại thật sâu ở trang Tin Mừng về dụ ngôn “Những nén bạc”. Đây chính là “hiến chương” cho ngày Mồng 3 Tết.
- Công việc là một sự “ủy thác” thiêng liêng: Tin Mừng kể rằng ông chủ đi xa và gọi các đầy tớ đến để “giao phó tài sản”. Điểm cốt lõi ở đây là: công việc, tài năng và cơ hội làm ăn trong năm mới này không phải hoàn toàn do tài giỏi của chúng ta, mà là những “nén bạc” Chúa ký thác. Thiên Chúa không phải là một ông chủ khắt khe, nhưng Ngài là một Đấng hào phóng, tin tưởng trao cho mỗi người những nguồn lực khác nhau: người 5 nén, người 2 nén, người 1 nén. Thánh hóa công việc bắt đầu từ việc nhận ra rằng: cửa hàng này, mảnh vườn này, hay chức vụ này là một hồng ân Chúa cho tôi mượn để quản lý, chứ không phải để sở hữu ích kỷ.
- Tội của “sự bất động” và nỗi sợ hãi: Tại sao người nhận 1 nén bạc lại bị trách phạt? Anh ta không làm mất tiền, không đánh cắp của chủ. Anh ta chỉ làm một việc duy nhất: đem chôn xuống đất. Trong thực tế xã hội ngày nay, đây là hình ảnh của sự lười biếng, thiếu trách nhiệm hoặc làm việc với thái độ “đối phó”. Thánh hóa công việc không cho phép chúng ta sống cầm chừng. Một người Kitô hữu đi làm mà chỉ mong hết giờ, làm việc cẩu thả, không đem hết tâm huyết vào nhiệm vụ thì chính là đang “chôn vùi nén bạc” của Chúa. Chúa Giêsu dạy chúng ta rằng: không làm gì sai chưa đủ, mà còn phải làm điều thiện một cách tích cực. Công việc chỉ được thánh hóa khi nó sinh lời cho cộng đoàn và cho vinh danh Chúa.
- Sự công chính trong lao động: Người được trao 5 nén đã đi “làm ăn” ngay lập tức. “Làm ăn” ở đây đòi hỏi sự dấn thân, đối diện với rủi ro và sự nỗ lực không ngừng. Chúa khen ngợi người đầy tớ: “Hỡi đầy tớ tài giỏi và trung thành”. Chúa không khen anh ta vì số lượng tiền mang về, nhưng khen vì sự “trung thành”.
Trong thực tế xã hội hôm nay, khi đồng tiền dễ làm mờ mắt con người, lòng trung thành trong công việc bị thử thách dữ dội. Thánh hóa lao động là khi người thương gia chọn giữ uy tín hơn lợi nhuận; là người công nhân làm việc kỹ lưỡng ngay cả khi chủ nhân vắng mặt. Khi chúng ta làm việc với sự công chính, chúng ta đang biến môi trường làm việc thành một “đền thờ”, nơi mà đạo đức nghề nghiệp trở thành của lễ dâng lên Chúa. Chúa không cần chúng ta phải là những “siêu nhân” kinh tế, Ngài cần những tâm hồn trung tín trong từng việc nhỏ hằng ngày.
NGƯỜI TU SĨ VÀ SỨ MẠNG “LAO ĐỘNG TIN MỪNG”
Kính thưa quý Tu sĩ, trong ngày họp mặt truyền thống này, dụ ngôn nén bạc lại càng mang ý nghĩa đặc biệt đối với đời sống thánh hiến.
Nếu người giáo dân được giao những nén bạc là công việc trần thế, thì người tu sĩ được giao những nén bạc là Ân sủng và Đặc sủng. Sứ mạng của quý vị mang cả hai chiều kích: Công việc và Truyền giáo. Người tu sĩ không thể tách rời đời sống cầu nguyện khỏi công việc phục vụ. Một tu sĩ làm việc bác ái mà thiếu tình yêu thì chỉ là một nhân viên xã hội; một tu sĩ dạy học mà thiếu sự thánh thiện thì chỉ là một giáo chức thuần túy.
Thực tế ngày nay, đời sống thánh hiến đôi khi cũng rơi vào cám dỗ “chôn giấu nén bạc”. Đó là khi chúng ta bằng lòng với sự an toàn trong bốn bức tường tu viện, ngại dấn thân vào những vùng đất khó khăn, ngại đổi mới phương pháp truyền giáo. “Nén bạc” của đời tu phải được mang ra để “làm ăn” trên cánh đồng truyền giáo.
- Lao động của tu sĩ là lao động ngôn sứ: Quý vị làm việc không phải để nhận lương, nhưng để minh chứng rằng có một giá trị cao hơn tiền bạc, đó là Tình Yêu.
- Lao động là sự hiện diện: Trong một thế giới đang chạy đua với tốc độ, sự hiện diện thầm lặng nhưng kiên trì của người tu sĩ nơi các vùng sâu, vùng xa, nơi các bệnh viện hay các mái ấm, chính là cách quý vị làm “sinh lời” nén bạc đức tin cho Giáo hội. Quý vị thánh hóa công việc bằng cách biến mỗi hoạt động sứ vụ thành một nhịp cầu đưa con người về với Chúa.
SỰ HIỆP THÔNG GIỮA LAO ĐỘNG VÀ CHIÊM NIỆM (Câu chuyện thực tế)
Để minh chứng cho việc thánh hóa công việc, con xin kể cho cộng đoàn và quý tu sĩ câu chuyện về thầy tu sĩ làm vườn:
Có một vị tu sĩ già đời nọ, hằng ngày thầy chỉ làm một việc duy nhất là nhổ cỏ và chăm sóc vườn hoa hồng của tu viện. Một lần, anh thỉnh sinh trẻ đến hỏi: “Thưa thầy, thầy cứ quẩn quanh với đất cát thế này, có bao giờ thầy thấy mình đang lãng phí đời tu không? Đáng lẽ thầy phải đi giảng thuyết hoặc viết sách để cứu rỗi các linh hồn chứ!”
Vị tu sĩ già dừng tay, mỉm cười và nói: “Con ạ, mỗi gốc hồng này là một linh hồn Chúa giao cho thầy. Khi thầy nhổ một cây cỏ dại, thầy đang cầu nguyện cho một tội nhân hoán cải. Khi thầy tưới một gáo nước, thầy xin ơn thánh xuống cho các gia đình đang khô héo tình thương. Thầy không làm vườn, thầy đang cùng Chúa dọn dẹp mảnh vườn tâm hồn con người đấy chứ!”
Câu chuyện này nhắc nhở cả giáo dân lẫn tu sĩ: Giá trị của công việc không nằm ở sự hào nhoáng bên ngoài, mà nằm ở “lượng tình yêu” mà chúng ta đặt vào đó.
SUY TƯ CỦA GIÁO HỘI: TIẾNG NÓI TỪ CÔNG ĐỒNG VÀ ĐỨC THÁNH CHA
Đức Thánh Cha Phanxicô, trong thông điệp Laudato Si’, đã khẳng định: “Lao động không chỉ là cách để kiếm cơm bánh, mà là con đường để con người phát triển bản thân”. Ngài mời gọi chúng ta đừng trở thành nô lệ của công việc, nhưng hãy làm chủ nó.
Đặc biệt với anh chị em Tu sĩ, Thư của Bộ Tu sĩ năm 2026 nhấn mạnh: “Hãy là những hành hương của hy vọng trong thế giới lao động”. Điều này có nghĩa là giữa môi trường làm việc đầy rẫy sự cạnh tranh khốc liệt và thực dụng, người tu sĩ và giáo dân Kitô giáo phải mang đến một “luồng gió mới” của sự hiệp thông, sự tử tế và lòng bao dung.
HÀNH ĐỘNG CỤ THỂ CHO NĂM MỚI BÍNH NGỌ
- Linh đạo của “Bắt đầu lại”: Trong công việc năm mới, mỗi buổi sáng, hãy dâng cho Chúa 1 phút trước khi làm việc. Hãy dâng nén bạc của ngày hôm nay cho Chúa và hứa sẽ làm nó sinh lời bằng sự tận tâm.
- Cho quý Tu sĩ: Trong ngày gặp gỡ này, hãy làm mới lại sứ mạng truyền giáo của mình qua công việc. Đừng coi công việc là gánh nặng, nhưng là cơ hội gặp gỡ Chúa nơi con người.
- Sống công chính: Kiên quyết nói “không” với những gian lận, tiêu cực trong công việc. Đó chính là cách chúng ta giữ cho nén bạc của mình luôn sáng bóng trước mặt Chúa.
KẾT LUẬN: LAO ĐỘNG TRONG NIỀM HY VỌNG
Kính thưa cộng đoàn,
Mùa xuân Bính Ngọ đang mời gọi chúng ta gieo những hạt giống đầu tiên trên cánh đồng đời mình. Dù chúng ta là ai, giáo dân đang vất vả với gánh nặng mưu sinh hay tu sĩ đang dấn thân trong sứ vụ thánh hiến, tất cả chúng ta đều là đầy tớ của một Ông Chủ nhân lành.
Lạy Chúa là Đấng Sáng Tạo, xin thánh hóa đôi bàn tay và khối óc của chúng con. Xin cho công việc hằng ngày của chúng con không chỉ mang lại cơm áo, mà còn mang lại ơn cứu độ. Đặc biệt, xin chúc phúc cho quý Tu sĩ trong ngày họp mặt này, để mỗi công việc quý vị làm đều tỏa ngát hương thơm của tình yêu Chúa, hầu làm cho mùa xuân của Nước Trời được hiện diện ngay giữa lòng thế giới hôm nay. Amen.