Kính thưa cộng đoàn, Thiên Chúa ban lề luật cho con người không phải để xiềng xích chúng ta trong những quy tắc khắt khe, nhưng để bảo vệ sự tự do và phẩm giá của chúng ta. Tuy nhiên, lòng đạo đức lệch lạc đôi khi biến lề luật thành một thứ ngẫu tượng, khiến con người trở nên khô cứng và thiếu lòng thương xót. Trong bài Tin Mừng hôm nay, trước việc các môn đệ bứt lúa ăn trong ngày Sabát, Chúa Giêsu đã thiết lập một trật tự ưu tiên mới: “Ngày Sabát làm ra vì con người, chứ không phải con người vì ngày Sabát”. Lời Chúa mời gọi chúng ta vượt lên trên mặt chữ của luật để chạm đến tinh thần của luật, đó chính là Tình Yêu.
1. LỜI CHÚA: Mc 2, 23-28
“Vào một ngày Sabát, Đức Giêsu đi băng qua một đồng lúa. Trên đường đi, các môn đệ bắt đầu bứt lúa. Những người Pharisêu nói với Người: ‘Ông xem, ngày Sabát mà họ làm gì kia? Điều ấy đâu được phép!’… Người nói với họ: ‘Ngày Sabát được làm ra vì con người, chứ không phải con người vì ngày Sabát. Bởi đó, Con Người làm chủ luôn cả ngày Sabát’.”
Tóm tắt: Chúa Giêsu bảo vệ các môn đệ trước sự chỉ trích của người Pharisêu bằng cách nhắc lại việc vua Đavít ăn bánh thánh khi đói, khẳng định lòng nhân hậu quý hơn tế tự.
2. GIẢI THÍCH LỜI CHÚA
Đối với người Do Thái, ngày Sabát là thánh thiêng nhất, là dấu chỉ của Giao ước. Người Pharisêu đã đặt ra hàng trăm quy định chi tiết để “bảo vệ” ngày này, đến mức việc bứt vài bông lúa khi đói cũng bị coi là “gặt hái” – một hành động vi phạm luật lao động ngày nghỉ.
Chúa Giêsu không bác bỏ lề luật, nhưng Người trả luật về đúng mục đích sơ khai của nó: Mưu cầu thiện ích cho con người. Người dùng dẫn chứng về vua Đavít để cho thấy rằng: trước những nhu cầu sống còn và cấp thiết của con người (cái đói, sự sống), các quy tắc nghi lễ phải nhường chỗ. Khi tuyên bố “Con Người làm chủ ngày Sabát”, Chúa Giêsu khẳng định quyền năng Thiên Sai của Người trong việc giải thích và hoàn thiện lề luật theo tinh thần bác ái.
3. LIÊN HỆ VỚI BÀI ĐỌC I (1 Sm 16, 1-13)
Sự tương phản giữa cái nhìn của Thiên Chúa và con người tiếp tục được làm rõ trong Bài đọc I. Khi Samuel đến xức dầu cho vị vua mới, ông đã bị choáng ngợp bởi vẻ bề ngoài của các con trai ông Giê-sê. Nhưng Đức Chúa phán: “Người ta chỉ nhìn thấy điều mắt thấy, còn Đức Chúa thì nhìn tận tâm hồn”.
Sự liên kết ở đây rất sâu sắc:
- Người Pharisêu chỉ nhìn thấy hành động bứt lúa (cái bên ngoài) để kết tội.
- Thiên Chúa nhìn thấy cơn đói và lòng tin của các môn đệ (cái bên trong).
- Giống như việc chọn Đavít – một cậu bé chăn cừu nhỏ bé, Chúa Giêsu chọn yêu thương và nâng đỡ con người hơn là tuân giữ các hình thức cứng nhắc của lề luật.
4. SUY NIỆM VÀ ĐÀO SÂU
- Luật của bác ái là luật tối thượng
Mọi lề luật trong Giáo hội, từ việc giữ chay, dự lễ đến các kinh nguyện, đều nhằm mục đích giúp chúng ta yêu Chúa và yêu người hơn. Nếu việc giữ luật khiến chúng ta trở nên kiêu ngạo, hay xét đoán và khinh dể anh em, thì chúng ta đang đi ngược lại ý muốn của Đấng lập luật. “Cốt tủy của đạo là yêu thương”.
- Đừng để lề luật làm xơ cứng trái tim
Người Pharisêu quá chú trọng vào “chữ viết” mà quên đi “thần khí”. Trong đời sống gia đình và cộng đoàn, đôi khi chúng ta cũng quá khắt khe với nhau về những lỗi lầm nhỏ nhặt trong quy tắc mà quên đi sự cảm thông. Hãy nhớ rằng: Luật lệ là để phục vụ con người, để giúp con người thăng tiến và hạnh phúc hơn.
- Cái nhìn của trái tim
Chúa Giêsu nhìn các môn đệ bằng ánh mắt xót thương của một người Thầy, người Cha. Người hiểu cơn đói của họ. Bài học cho mỗi chúng ta là hãy tập nhìn anh chị em bằng “con mắt của Chúa” – cái nhìn xuyên thấu qua những khiếm khuyết bên ngoài để thấy được giá trị cao quý của mỗi linh hồn.
5. SUY TƯ CỦA GIÁO HỘI
Trong thông điệp Deus Caritas Est (Thiên Chúa là Tình Yêu), Đức Bênêđictô XVI đã nhấn mạnh:
“Chương trình của Kitô hữu – chương trình của Người Samari nhân hậu, chương trình của Chúa Giêsu – là một trái tim biết nhìn thấy. Trái tim này nhìn thấy nơi đâu cần đến tình yêu và hành động cách phù hợp.”
Hội Thánh qua các vị thánh tử đạo như Thánh Fabianô và Sêbastianô (kính nhớ hôm nay) đã minh chứng rằng: các ngài thà vi phạm luật lệ của trần gian, thà chịu chết chứ không phản bội lại Luật Tình Yêu và đức tin vào Thiên Chúa. Các ngài đã sống trọn vẹn tinh thần “làm chủ ngày Sabát” bằng cách đặt vinh danh Thiên Chúa và phần rỗi linh hồn lên trên mạng sống mình.
6. HƯỚNG SUY TƯ SỐNG HẰNG NGÀY
- Tránh xét đoán bề ngoài: Hôm nay, mỗi khi định chỉ trích hay phê bình ai đó về cách họ làm việc đạo đức hoặc ứng xử, hãy dừng lại và tự hỏi: “Tôi có thực sự hiểu tâm hồn và hoàn cảnh của họ không?”. Hãy thay lời phê bình bằng một lời cầu nguyện thầm lặng.
- Ưu tiên cho lòng nhân hậu: Trong các quyết định của ngày hôm nay, nếu phải lựa chọn giữa việc giữ đúng một thói quen cá nhân và việc giúp đỡ một người đang cần đến mình, hãy chọn con người. Hãy để lòng bác ái điều hành thời khóa biểu của bạn.
KẾT LUẬN
Lạy Chúa Giêsu, Chúa là Chúa của ngày Sabát và là nguồn mạch của mọi tự do đích thực. Xin ban cho chúng con một trái tim nhạy bén để nhận ra rằng: giữ luật mà không có tình yêu thì chỉ là nô lệ, nhưng thực thi tình yêu trong lề luật thì đó là người con hiếu thảo. Xin cho chúng con luôn biết dùng lề luật như những nấc thang để vươn tới Chúa và đến gần anh em mình hơn. Amen.