Chủ đề: ÁNH SÁNG BỪNG LÊN TỪ VÙNG BIÊN CƯƠNG
Kính thưa cộng đoàn phụng vụ,
Trong những ngày này, khi dư âm của niềm vui Giáng Sinh vẫn còn đọng lại và chúng ta đang hướng về Lễ Hiển Linh, Phụng vụ Lời Chúa mời gọi chúng ta chiêm ngắm sự xuất hiện công khai của Đấng Cứu Thế. Không ồn ào, không khoa trương nơi đô hội phồn hoa, Ánh Sáng của Thiên Chúa đã chọn bừng lên từ một nơi ít ai ngờ tới nhất.
Giờ đây, kính mời cộng đoàn cùng đứng và lắng nghe Lời Chúa để thấy được hành trình của Ánh Sáng ấy.
🕊️ 1. LỜI CHÚA (Mt 4, 12-17. 23-25)
(Cha công bố đoạn Tin Mừng như trong sách bài đọc hoặc như văn bản Cha đã chuẩn bị).
💡 2. GIẢI THÍCH LỜI CHÚA
Kính thưa cộng đoàn,
Đoạn Tin Mừng chúng ta vừa nghe mở ra một bối cảnh lịch sử rất đặc biệt: Gioan Tẩy Giả bị bắt. Sự kiện đau thương này lại chính là dấu mốc chuyển giao quan trọng, chấm dứt giai đoạn “dọn đường” để bước vào kỷ nguyên “thực thi ơn cứu độ” của Đấng Messia.
Điều đáng chú ý nhất ở đây là địa điểm Chúa Giêsu chọn để khởi đầu sứ vụ. Ngài không chọn Giêrusalem – trung tâm tôn giáo và chính trị, nơi được coi là thánh thiêng nhất. Ngài chọn Galilê, cụ thể là Capharnaum.
Về mặt địa lý và tâm thức tôn giáo thời bấy giờ, Galilê bị coi là vùng “biên giới”, vùng “ngoại biên”. Đây là nơi dân Do Thái sống pha trộn với dân ngoại, văn hóa lai tạp, và thường bị giới lãnh đạo tôn giáo thủ cựu tại Giêrusalem khinh miệt là miền đất u tối, kém đạo đức.
Thế nhưng, việc Chúa Giêsu xuất hiện tại đây không phải là một sự tình cờ, mà là để ứng nghiệm lời ngôn sứ Isaia: “Đoàn dân đang ngồi trong cảnh tối tăm đã thấy một ánh sáng huy hoàng”. Qua đó, Chúa khẳng định một chân lý tuyệt vời: Thiên Chúa không loại trừ ai. Ánh sáng cứu độ không chỉ dành riêng cho những người tự hào mình là “con cái ánh sáng” nơi đền thờ nguy nga, mà trước hết và trên hết, Ánh Sáng ấy dành cho những ai đang khao khát thoát khỏi bóng tối của tội lỗi, sự chết và sự gạt bỏ.
🔗 3. LIÊN HỆ VỚI BÀI ĐỌC I (1 Ga 3, 22 – 4, 6)
Nếu Tin Mừng cho chúng ta thấy Ánh Sáng đã đến, thì Bài đọc I trích thư của Thánh Gioan Tông đồ lại trao cho chúng ta “bí quyết” để chạm vào và giữ lấy Ánh Sáng đó. Thánh nhân nhấn mạnh: “Phàm ai giữ các điều răn của Người thì ở lại trong Thiên Chúa”.
Vậy sợi dây liên kết giữa Chúa Giêsu ở Galilê và chúng ta ngày nay là gì? Đó chính là Thần Khí Sự Thật.
Chúa Giêsu mang Ánh Sáng đến, nhưng để nhận ra Ánh Sáng thật giữa muôn ngàn ánh sáng giả tạo của thế gian, chúng ta cần sự phân định. Giữa một thế giới vàng thau lẫn lộn, lời mời gọi “hối cải” trong Tin Mừng chính là thái độ “vâng nghe Thần Khí” mà Bài đọc I nhắc tới. Để đón nhận Nước Trời, người tín hữu không chỉ dừng lại ở việc nghe lời rao giảng, mà phải cụ thể hóa bằng việc sống đức tin vào Chúa Giêsu và thực thi đức ái với anh chị em mình. Đó là cách chúng ta “ở lại” trong Ánh Sáng.
🪞 4. SUY NIỆM VÀ ĐÀO SÂU
Từ Lời Chúa hôm nay, con xin mời cộng đoàn cùng dừng lại để suy gẫm ba điểm thiết thực cho đời sống đức tin của chúng ta:
Thứ nhất: Thiên Chúa luôn bắt đầu từ những “vùng biên” của tâm hồn.
Chúa Giêsu không chọn uy thế của kinh thành Giêrusalem, Ngài chọn sự khiêm tốn và bị coi thường của Galilê. Điều này an ủi chúng ta biết bao! Nó nhắc nhở rằng Thiên Chúa thường gặp gỡ con người ở những nơi chúng ta ít ngờ tới nhất: trong nỗi đau, trong sự thất bại, hay nơi những góc khuất u tối, yếu đuối nhất của tâm hồn mình. Ngài không đợi chúng ta trở nên hoàn hảo, sạch sẽ rồi mới đến; trái lại, Ngài đến chính lúc ta lấm lem nhất để giúp ta trở nên hoàn hảo.
Thứ hai: Hối cải là một cuộc hoán chuyển tầm nhìn.
Lời rao giảng đầu tiên của Chúa là: “Hãy hối cải”. Hối cải (Metanoia) ở đây mang ý nghĩa sâu xa hơn sự hối hận hay cắn rứt lương tâm nhất thời. Đó là một cuộc cách mạng về tư duy, là việc xoay trục đời sống: từ việc lấy cái “tôi” ích kỷ làm trung tâm sang việc lấy “Chúa” làm trung tâm. Khi tầm nhìn thay đổi, bóng tối của sự ích kỷ sẽ lùi xa, nhường chỗ cho ánh sáng của lòng bao dung và hy vọng.
Thứ ba: Rao giảng bằng hành động chữa lành.
Tin Mừng thuật lại rằng Chúa Giêsu đi khắp miền Galilê, không chỉ giảng dạy mà còn “chữa hết mọi kẻ bệnh hoạn tật nguyền”. Ngài thiết lập Nước Trời không chỉ bằng lý thuyết, mà bằng sự đụng chạm và xoa dịu. Đạo của chúng ta không chỉ là đạo của lời nói suông, mà là đạo của hành động. Sứ vụ của Chúa Kitô vẫn đang tiếp diễn hôm nay qua đôi tay của mỗi người chúng ta, khi ta biết quan tâm, chia sẻ với những người đang bị gạt ra bên lề xã hội hay ngay trong chính gia đình mình.
⛪ 5. SUY TƯ CỦA GIÁO HỘI
Hiệp thông với Giáo hội hoàn vũ, chúng ta cùng lắng nghe lời của Đức Thánh Cha Phanxicô. Trong một bài huấn từ (ngày 26/01/2020), ngài đã chia sẻ rất thấm thía rằng: “Chúa Giêsu không sợ hãi trước những bóng tối của chúng ta. Ngài đi vào đó để thắp sáng. Sứ mạng của Ngài là mang Thiên Chúa đến gần hơn với những người xa xôi.” Ngài mời gọi mỗi Kitô hữu hãy mang ánh sáng đó vào những môi trường sống cụ thể: gia đình, công sở và xóm ngõ.
Đồng thời, Công đồng Vatican II trong Hiến chế Ánh Sáng Muôn Dân (Lumen Gentium) cũng khẳng định: “Chúa Kitô là Ánh Sáng muôn dân”. Vì vậy, Giáo hội – và mỗi người chúng ta là chi thể – có nhiệm vụ phản chiếu ánh sáng ấy. Sự hoán cải không chỉ là chuyện cá nhân, mà là một chuyển động của cả cộng đoàn để trở nên chứng nhân sống động của niềm vui Tin Mừng.
🌱 6. HƯỚNG SUY TƯ SỐNG HẰNG NGÀY
Kính thưa cộng đoàn,
Đứng trước Lời Chúa ngày hôm nay, con xin gợi lên hai tâm tình để chúng ta cùng thực hành:
- Một là: Hãy can đảm đối diện với “vùng Galilê” u tối trong lòng mình. Đó có thể là một thói xấu kinh niên, một sự hận thù dai dẳng hay một vết thương lòng chưa lành. Đừng che đậy hay trốn chạy, nhưng hãy mời Chúa Giêsu đến cư ngụ tại đó. Hãy tin rằng: nơi nào tối tăm nhất, Chúa càng muốn hiện diện để chữa lành nhất.
- Hai là: Trong ngày hôm nay, mỗi người hãy cố gắng trở thành “ánh sáng huy hoàng” cho một ai đó đang ưu phiền. Một nụ cười chân thành, một lời khích lệ đúng lúc, hay một cử chỉ tha thứ… tất cả đều có thể giúp anh chị em mình nhận ra Nước Trời đang ở rất gần.
CẦU NGUYỆN KẾT THÚC:
Lạy Chúa Giêsu, Ngài đã chọn Galilê làm nơi khởi đầu để dạy chúng con rằng không nơi nào là quá xa lạ hay quá tăm tối đối với tình thương của Chúa. Xin cho chúng con biết thành tâm hối cải, xoay chiều cuộc sống về phía Chúa, để mỗi ngày trôi qua, cuộc đời chúng con trở thành tấm gương phản chiếu Ánh Sáng tình yêu của Chúa cho thế giới hôm nay. Amen.
Con hy vọng bản biên soạn này đáp ứng được ý của Cha. Con chúc Cha có một bài giảng chạm đến trái tim của cộng đoàn ạ.