(ANS – Rome) – Một giáo xứ Salêdiêng tại vùng ngoại biên của Rome trở thành dấu chỉ của một Hội Thánh đi ra. Vào ngày 19 tháng 01 năm 2014, trong giai đoạn đầu của triều đại giáo hoàng, Đức Thánh Cha Phanxicô đã thực hiện một chuyến viếng thăm mục vụ đến Vương cung Thánh đường Thánh Tâm Chúa Giêsu (Sacro Cuore), một giáo xứ được trao phó cho các tu sĩ Salêdiêng và tọa lạc gần nhà ga Termini của Rome. Chuyến viếng thăm trùng vào Ngày Thế giới Di cư và Tị nạn, diễn ra như một cử hành phụng vụ và là một cử chỉ mang tính ngôn sứ hướng về những người đang sống bên lề xã hội.
Một Giáo xứ tại “Vùng ngoại biên hiện sinh”
Mặc dù tọa lạc tại trung tâm thành phố Rome, Sacro Cuore lại nằm trong khu vực mà Đức Thánh Cha Phanxicô thường gọi là “vùng ngoại biên hiện sinh”. Khu vực xung quanh ga Termini in đậm dấu ấn bởi sự hiện diện của những người di cư, những người xin tị nạn và những người vô gia cư. Truyền thông Ý vào thời điểm đó đã làm nổi bật việc giáo xứ, do các tu sĩ Salêdiêng điều hành, đặc biệt tích cực trong việc hỗ trợ những người tị nạn và những người không có nơi ở ổn định.
Do đó, sự lựa chọn giáo xứ của Đức Phanxicô không phải là ngẫu nhiên. Ngay từ khi bắt đầu triều đại giáo hoàng — được đánh dấu mạnh mẽ bởi chuyến viếng thăm Lampedusa vào tháng 7 năm 2013, nơi Ngài lên án “sự toàn cầu hóa của thái độ vô cảm” — Ngài đã biến việc bảo vệ người di cư thành một ưu tiên mục vụ mang tính định hình. Chuyến viếng thăm Sacro Cuore phải được đọc trong vòng cung huấn quyền rộng lớn này: một Hội Thánh khước từ sự thờ ơ và thay vào đó là sự dấn thân đến gần.
Những cuộc gặp gỡ cụ thể: Những khuôn mặt, không phải những hạng mục
Trước khi cử hành Thánh lễ, Đức Thánh Cha Phanxicô đã gặp gỡ riêng với các nhóm người di cư, người tị nạn, người vô gia cư và các tình nguyện viên. Các báo cáo ghi nhận rằng Ngài đã chào hỏi họ một cách cá vị và lắng nghe những câu chuyện của họ, đồng thời thỉnh cầu họ, như Ngài vẫn thường làm, hãy cầu nguyện cho Ngài. Những cuộc trao đổi như vậy thật đơn sơ nhưng lại mang tính thần học sâu sắc: sự tương hỗ đã thay thế cho thái độ kẻ cả (paternalism); người nghèo không phải là “đối tượng” của lòng từ thiện mà là những chủ thể của đức tin.
Bài huấn dụ Truyền tin sớm hơn trong cùng ngày hôm đó đã định hình nhãn quan mục vụ cho chuyến viếng thăm. Nhân dịp Ngày Thế giới Di cư và Tị nạn, Đức Phanxicô đã nhắc nhở các tín hữu rằng người di cư luôn “ở gần tâm hồn của Hội Thánh” và mời gọi lời cầu nguyện cho những ai đang sống “trong những hoàn cảnh nghiêm trọng và khó khăn nhất”. Sự hiện diện hữu hình của Ngài tại một “giáo xứ nhập cư” gần ga Termini đã làm cho điều Ngài tuyên bố tại Quảng trường Thánh Phêrô trở nên hữu hình: Vị Giám mục thành Rome đi đến gặp gỡ đoàn dân mình ngay tại nơi họ sống và chiến đấu.
Trong sự tiếp nối với sứ điệp sau này của Ngài cho Ngày Thế giới Di cư và Tị nạn, trong đó Ngài khẳng định rằng người di cư và tị nạn có “một vị trí đặc biệt trong trái tim của Hội Thánh”, chuyến viếng thăm năm 2014 đã hiện thực hóa một xác tín mục vụ: Hội Thánh mở rộng tâm hồn mình khi đón tiếp người lạ.
Bài giảng mang tính Kerygma (Loan báo Tin Mừng): Chiên Thiên Chúa, Đấng xóa tội trần gian
Nếu các cử chỉ của Ngài mang tính xã hội, thì bài giảng của Ngài lại mang tính truyền giáo — rõ ràng, đơn sơ và hoàn toàn tập trung vào Chúa Kitô. Giảng về Tin Mừng Gioan 1,29, Đức Phanxicô lặp lại lời tuyên xưng của Gioan Tẩy Giả: “Đây là Chiên Thiên Chúa, Đấng xóa tội trần gian.”
Ngài dừng lại ở sự nghịch lý của hình ảnh Con Chiên: yếu đuối, hiền lành và dịu dàng — nhưng lại gánh vác sức nặng tội lỗi của thế gian. Chúa Giêsu chiến thắng không phải bằng vũ lực mà “bằng tình yêu” và “bằng sự hiền hậu”. Bằng những lời lẽ gây xúc động sâu sắc trong một giáo xứ đang phục vụ những con người chịu thương tổn của thành phố, Ngài nhấn mạnh rằng Chúa Kitô gánh lấy “tất cả tội lỗi của chúng ta”, ngay cả những tội lỗi mà chúng ta cảm thấy quá nặng nề để có thể mang đi.
Đức Thánh Cha đối chiếu sự tin tưởng mà chúng ta sẵn sàng đặt để nơi các bác sĩ hoặc các tổ chức với sự tin tưởng mà chúng ta thường giữ lại đối với Thiên Chúa, Ngài thúc giục các tín hữu: “Hãy tin tưởng vào Chúa… Ngài không bao giờ làm ta thất vọng. Không bao giờ, không bao giờ!” Khi nói trực tiếp với những người trẻ, Ngài lặp lại sự bảo đảm này, trình bày niềm tin vào Chúa Kitô như là “chìa khóa dẫn đến thành công trong cuộc sống”. Giọng văn mang đậm chất Salêdiêng một cách rõ rệt: Chúa Kitô gần gũi với người trẻ, Chúa Kitô Đấng không làm ai thất vọng.
Ngài kết luận với một lời mời gọi chiêm niệm: hãy nhắm mắt lại, tưởng tượng cảnh tượng bên sông Gio-đan, nghe lại lời phán “Đây là Chiên Thiên Chúa”, và thưa chuyện riêng tư với Chúa Giêsu trong thầm lặng. Đó là giáo lý như một cuộc gặp gỡ — đức tin không phải là lý thuyết mà là một mối tương quan.
Cái nhìn Salêdiêng về Chuyến viếng thăm
Dưới góc nhìn Salêdiêng, chuyến viếng thăm năm 2014 tiết lộ một sự hòa hợp sâu sắc giữa tầm nhìn mục vụ của Đức Thánh Cha Phanxicô và đặc sủng của Cha Thánh Gioan Bosco. Sacro Cuore — nơi gắn liền với sứ mạng cuối cùng của Cha Bosco tại Rome — ngày nay sống sự trung tín của mình không chỉ trong ký ức mà còn trong sứ mạng: các khóa học tiếng Ý, các lộ trình đào tạo nghề, sự hiếu khách và đồng hành với những người di cư và vô gia cư xung quanh ga Termini.
Sự hiện diện của Đức Phanxicô đã công khai khẳng định công việc này. Bằng cách gặp gỡ những người di cư, người vô gia cư và các tình nguyện viên cùng nhau, Ngài làm nổi bật sự phong phú tương hỗ xảy ra khi những người trẻ tị nạn và giới trẻ địa phương phục vụ sát cánh bên nhau. Giáo xứ không chỉ trở thành một nơi cung cấp dịch vụ mà còn là một “phòng thí nghiệm của sự hiệp thông”.
Khi chọn Sacro Cuore vào Ngày Thế giới Di cư và Tị nạn, Đức Thánh Cha đã trao tặng nhiều hơn một chuyến viếng thăm mục vụ; Ngài đã thực thi một Giáo hội học. Hội Thánh không phải là một “pháo đài bị bao vây” mà là một ngôi nhà đón nhận. Hội Thánh mạnh mẽ nhất khi trở nên giống như Con Chiên: hiền lành, gần gũi với những kẻ bé mọn, lân cận với người nghèo.
Con Chiên nơi Vùng ngoại biên
Chuyến viếng thăm ngày 19 tháng 01 năm 2014 đứng như một sự tổng hợp rạng ngời thời kỳ đầu về triều đại giáo hoàng của Đức Phanxicô: rao giảng tập trung vào Chúa Kitô, lòng thương xót cụ thể và sự gần gũi ưu tiên đối với người di cư và những người bị gạt ra bên lề. Tại một giáo xứ Salêdiêng nơi ngã tư đường của Rome, Vị Giám mục thành Rome đã làm cho một Hội Thánh đi ra trở nên hữu hình.
“Đây là Chiên Thiên Chúa.” Tại Sacro Cuore ngày hôm đó, lời tuyên báo ấy không chỉ được nghe từ bục giảng; nó được hiện thực hóa qua những cử chỉ đón tiếp, qua lời cầu nguyện chung, và qua một niềm tin mới mẻ rằng Chúa là Đấng hiền lành và nhân hậu luôn bước đi cùng dân Ngài — đặc biệt là những người đang trên vạn nẻo đường đời.
Ban Truyền thông chuyển ngữ
#SalesiansDonBosco #SDB #PopeFrancis #SacroCuore #DonBosco #SalesianCharism #MigrantsRefugees #ChurchThatGoesForth #HoiThanhDiRa #GiaDinhSaledieng